Kaya bahçesi nasıl yapılır
Dekorasyon

Kaya bahçesi nedir? Taşlar nasıl düzenlenir?


Dünyanın en güzel dağ bitkilerinin bahçede yetişebilmeleri ve bütün güzelliklerini sunabilmeleri amaçlanıyorsa, bahçede uygun koşullar sağlanmalıdır. Bahçe tasarımında bu tür bitkilerin gelişebileceği bir bahçe bölümünün oluşturulması adına ‘kaya bahçesi’ dediğimiz bir düzenlemenin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Kaya bahçesi tasarımı

Kaya bahçesi tasarımında; kayaların yerleştirilmesi doğadaki haline yakın bir düzende ve birbirleriyle uyum içerisinde olmalıdır. Taş seçiminden önce kaya bahçesinin her bir bölümünün nasıl düzenleneceğine karar verilmelidir. Kaya bahçesinin yapımında küçük, orta ve büyük kayalara hatta bazen çakıl taşlarına gerek duyulmaktadır. En büyük kaya parçaları soliter etkiye sahiptir. Eğer bir kaya grubu içerisinde değerlendiriliyorsa da en baskın özelliği barındıracak şekilde yerleştirilmelidir. Kayaların yerleştirilmesi ve bu kayaların kullanılacak olan bitki örtüsü ile uyumu tasarımın başarısı açısından oldukça önemlidir.

Villa girişinde kaya bahçesi örneği

Kaya Bahçelerinin Planlanması ve Uygulaması

Planlamaya başlamadan önce değişik olanakların araştırılması ve çözümlerin geliştirilmesi gerekmektedir.

Modern kaya bahçesi ve klasik kaya bahçesi örneği

Kaya bahçesi Formunun Belirlenmesi

Planlamada ilk düşünülmesi gereken nokta bahçenin nasıl bir kaya bahçesi formuna uygun olacağını tespit etmektir 

Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi, uygulama sürecinde ilk önce bahçe içerisinde yapılacak olan kaya bahçesinin sınırları tahta kazıklar ile belirlenir. Uygulama alanındaki yüzey dikkatli bir şekilde kaldırılır. Sınırlanmış olan alan bir bel küreği derinliğinde kazılır. Dikkatli bir şekilde kökler yabancı otlardan arındırılır. Sonra alan derinliğine ve genişliğine doğru işlenir. Kaya materyalini yerleştirdikten sonra bitkiler için humuslu bitki dikim toprağı hazırlanır.

Kaya bahçesi düzenleme ilkelerine uygun bir düzenleme yapılabilmesi için alt toprak hazırlanırken birçok tepecik oluşturularak çeşitlilik sağlanmalıdır. Kaya bahçeleri düzenleme özellikleri ve büyüklükleri mutlaka çevre ile uyum içerisinde olmalıdır. Uyum, özellikle düzenlemede kullanılan kayaların ve bitkilerin hem kendi içlerinde, hem de çevrelerindeki diğer peyzaj öğeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kaya bahçesi yapım şekli
Kaya bahçesi yapım şekli

Kayaların Yerleştirilmesi

İlk önce etkili ve hoş dokulu olan kaya parçaları bulunmalıdır. Bu kaya parçaları önce en yüksek noktalara konmalıdır. En büyük ve görkemli taşlar kaya bahçesi oluşturulacak alana dengeli bir şekilde yerleştirilir. Her bir kaya için uygun yerlerin seçiminden sonra ana taşın etkisini destekleyecek ve kuvvetlendirecek uygun tamamlayıcı kaya parçaları bulunmalıdır. Doğal görünüşlü bir kaya grubu kaya bahçeleri yerleşimi için her zaman en iyi seçim olmasıyla birlikte kayaların rastgele dağılımı bu uygulamanın temelinde yatan düşüncedir. Ağır olan taşlar tahtalar üzerinden alanda öngörülen noktalara yuvarlanırlar. Taş materyalinin büyüklüğü, estetiği ve dinamiği, ön planlamadaki çalışmaları çoğunlukla değiştirdiği için uygulama sonrasında tasarım büyük ölçüde değişir. Amaç ne olursa olsun kaya bahçesi için malzeme seçerken estetik değerler ve yapısal stabilite projenin başarısı için iki önemli unsurdur. Taşlar bahçenin iskeletini oluştururlar. İyi düşünülmüş bir bitkilendirmeyle bahçenize son şekil verilir. Kaya bahçelerinin yalnızca ilkbaharda değil, bütün bir yıl boyunca etkinlik gösteren bir yapıda olmaları gerekmektedir.

Kaya bahçesi yapım süreci
Beton bir alan üzerinde bitki yetiştirip hoş bir mekan yaratmak için tasarlanan kaya bahçesinin yapım süreci.

Şekilde görülen kaya bahçesi  bir villa bahçesi için tasarlanmıştır. Kaya bahçesinin yapıldığı alan daha önce kapalı garaja giden bir araç yolu vazifesi görmekteydi. Garajın küçük bir depoya dönüştürülmesi üzerine yolun kullanım şekli değiştirilip, görsel kaliteyi ve fonksiyonelliği arttırıp yeni bir kullanım alanı yaratılmak istenmiştir. Kaya bahçesi olarak düşünülen alanın temelinde çim taşı yer döşemesi mevcut olarak bulunmaktaydı. Uygulamaya başlandığı zaman önce alan üzerinde kaya bahçesi sınırları çizilmiştir. Daha sonra iş makinası yardımıyla büyük kayalar alana getirilmiştir ve insan gücüyle kayalar yerlerine yerleştirilmiştir. Büyük kayaların etrafına yerleştirilen küçük kayalar ile toprak dolgusu için yeterli bir alan sağlanmıştır. Daha sonra bitkiler tekniğine uygun olarak yerleştirilip dikimleri yapılmış ve geride kalan alana çim halı serilmiştir. Renk ve doku olarak bir kontrast yaratıp tasarımı güçlendirmek için tamburlanmış beyaz dolomit taşı kullanılarak sınırlar netleştirilip tasarım tamamlanmıştır.

Kaya Bahçesinde Taşların Düzenlenmesi

Kaya bahçeleri için taşların düzenlenmesinde bir tek temel kural vardır: „ Bırakın doğa sizi yönlendirsin’’.

  • Tek tip taş kullanılmalıdır ancak geniş bahçelerde özel bölgeler oluşturmak için farklı çeşitler kullanılabilir.
  • Eğer taş tozu kullanıyorsanız bahçede kullandığınız genel taşın rengine uygun seçimler yapılmalıdır.
  • Güneş ve rüzgarı kullanarak taşlar arasında mikro iklimler oluşturulmalıdır.
  • En az taşların yarısı gömülmelidir. Taşın zeminde oturduğundan ziyade yerde yerleştiği görülmek istenir.
  • Kayaların çatlakları ve tabakaları aynı yöne bakacak şekilde düzenlenmelidir.
  • Çeşitli boyutlarda taş kullanılarak doğallığa ulaşılmadır ve en genişi bahçenin merkezinde kullanılmalı, dengeli bir tasarım yapılmalıdır.
Çim alanda soliter kaya bahçesi
Çim alanda soliter kaya uygulama örneği

Günümüzde, özellikle modern peyzaj tasarımlarında, büyük ve görsel estetiği fazla olan kayalara, kaya bahçeleri dışında peyzaj düzenlemelerinde soliter olarak kullanımına da yer verilmektedir. Özellikle geniş çim alanlarda bir heykel görüntüsü sergileyebilecek niteliklerde doğal kayalar peyzaj düzenlemelerine farklı bir boyut kazandırır.

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir