Palplanş Perde Nedir ve Çeşitleri Nelerdir?

Paylaşmak Güzeldir:


Palplanş Perde

Palplanş perde üretimi 1900’lü yılların başında Amerika’da başlamıştır. Yanal yönde zemin kütlesi taşımak için, palplanş kazıklarının teker teker yanyana çakılması veya itilmesi ile oluşturulan bu tip perdelere “palplanş perde” denir.

Palplanş perdelerin, yanal yük taşıma kapasitesi düşüktür. Genellikle sızdırmazlık perdesi olarak kullanılır. Sızdırmazlık özelliğinden ötürü, su tutma yapısı olarak rıhtımlarda, dalgakıranlarda ve deniz içinde perde inşaasında kullanılmaktadır. Temel kazılarında; su seviyesinin yüksek olduğu ve yanal yükün fazla olmadığı durumlarda tercih edilir.

Diğer perde seçeneklerine göre rijitliği düşüktür. Daha fazla esneme özelliğine sahip bu perde türü, yüksek yanal deplasmana izin verilebilen projeler için uygundur.

Yumuşak zeminlerde çakılması kolayken, çakıllı zeminler ve kaya ortamı için elverişsiz bir seçimdir, fakat çelik palplanşlar bu ortamlarda da kullanılabilmektedir.

İmalat esasları

Palplanş perdeler; ahşap palplanş kazıklar, hazır betonarme palplanş kazıklar ve çelik palplanş kazıklar kullanılarak üretilebilir.

Ahşap palplanş perde

Ahşap palplanş kazıklarla üretilecek palplanş perdeler sızdırmazlık konusunda etkisizdir. Bu tip perdeler, yüksek eğilme momenti taşıyamaz ve 3 m.’den düşük kazılar için geçici olarak kullanılır. Sert zeminlerde, çakma yerine önceden kazılmış çukurlara yerleştirilmeleri daha uygundur.

Çeşitli bağlantı yöntemleri ile bu tip perdeler oluşturulabilir. 5 x 30 cm. kesitlerindeki ahşap palplanş kazıklar yanyana çakılarak perde oluşturulabilir (Şekil 3.22a).

Ortadaki palplanş kazığının 5-7 cm. ötelendiği 3 adet ahşap palplanş kazık, çivi ile birleştirilirse oluşan kazık dişi bağlantı elemanına sahip olacaktır. Benzer şekilde üretilmiş kazıkların, bu dişi elemana soketlenmesi ile  perde oluşturulabilir (Şekil 3.22b).

Zemine yanyana çakılan ahşap palplanş kazıklar arasına sonradan metal şeritler çakılması ile perde oluşturulabilir (Şekil 3.22c).

Ahşap palplanş tipleri

Şekil 3.22 : Ahşap palplanş tipleri

Prefabrik betonarme palplanş perde

Betonarme palplanş perdeler, etkiyen yanal yüklere bağlı olarak istenilen kesitlerde üretilebilir. Her bir palplanş kazık ortalama 50-80 cm. genişliğe, 15-25 cm. kalınlığa sahiptir. Bu tip perdeler yumuşak zemine oturduğunda taşıma problemi ortaya çıkabilir.

Yüksek rijitlikte tasarlanarak yüksek eğilme momenti taşıyabilen bu perdeler kalıcı yapı olarak yanal yük taşıyabilir. Çakma esnasında gelebilecek ek yüklerden ötürü, ek donatı ile kazığın üst ve alt kısımlarında donatılar sıklaştırılmalıdır.

Şekil itibariyle alt kısmı eğimli imal edilerek, çakma esnasında komşu kazığa yönelmesi sağlanır (Şekil 3.23). Palplanş kazıkların birbirleri ile bağlantıları, birbirine geçirilerek veya enjeksiyon ile sağlanabilir (Şekil 3.23).

Şekil 3.23: Pefabrik beton arme palplanş tipleri

Çelik palplanş perde

Çelik palplanşlar daha çok tercih edilen palplanş yöntemidir. Palplanş kazıklarının ağırlığının düşük oluşu, tekrar tekrar kullanılabilir oluşu, çok sert kaya ortamı hariç her türlü zemine çakılabilmesi, yeraltı suyu seviyesinin yüksek olduğu ortamlarda dahi kullanılabilmesi ve uzunluklarının kaynak yapılarak arttırılabilmesi çelik palplanş kazıkların avantajları arasında sayılabilir.

Çeşitli kesit şekillerinden oluşabilen çelik palplanş kazıkları, yaklaşık 10-13 mm. kalınlığına sahiptir. Kesit şekillerine göre; düz gövdeli, dar kemerli, geniş kemerli ve Z tipi çelik kazıklar mevcuttur (Şekil 3.24). Düz gövdeli çelik palplanşların moment dirençleri oldukça zayıftır. Çok yüksek momente karşı tasarlanacak perdelerde H tipi çelik palplanşlar kullanılmalıdır.

palplanş kesitleri

Yüksek ısıl işlemler sonucu oluşturulmuş, özel şekillere sahip bağlantı elemanları ile çelik palplanşların bütünlüğü sağlanır (Şekil 3.25). Bu bağlantı sayesinde perde geçirimsizlik kazanır.

Yanal yük taşıma kapasitesine bağlı olarak çalışma biçimlerine göre 3 tip palplanş perde tasarımı yapılabilir. Bu tipler; konsol palplanş perde, ankrajlı palplanş perde ve destekli palplanş perde (Şekil 3.26).

çelik palplanş bağlantı noktaları

Şekil 3.25 : Çelik palplanşların bağlantı noktaları

Şekil 3.26 : Çalışma biçimine göre palplanş perdeler

Konsol palplanş perdeler 6 m.’ye kadar olan kazılar için uygundur. 6 m.’den fazla derinliğine sahip kazılarda genellikle 1 veya 2 kademede ankrajlanmış yada desteklenmiş perdeler kullanılır.

Ankrajlı ve destekli perdelerde gömme derinliği konsol palplanş perdelere göre daha düşüktür.

palplanş perde

Şekil 3.27 : Ankrajlı pal. perde

 

Kaynak

Faruk SEFİ

YARI-TOP-DOWN İNŞAAT YÖNTEMİNİN ÇOK SIRA ANKRAJLI İKSA ÜZERİNE ETKİSİ

Cevap Bırakın