fore kazıklı perde
Kazı

Kazıklı perde imalatı – Fore kazık perde


Kazıklı perde temel kazısı sırasında, kazı sahasının emniyetini sağlamak ve saha dışındaki zemin/kaya kütlesinin kazı çukuruna hareketini engellemek için kullanılan düşey elemanlardan birisidir.

Kazıklı perde

Genel

Kazıklı perde; kazı sahası sınırlarında, çapları 10-200 cm. arasında değişen kazıkların yan yana imalatı sonucu oluşur. Yüksek rijidite ve düşük deformasyon özelliğine sahip olan kazıklı perdeler, istinad yapıları olarak kalıcı ve geçici çözümler için kullanılabilir. Kazıklı perdeler, konsol şekilde yanal toprak basıncını destekleyebileceği gibi proje şartlarına göre yatay destek elemanları ile birlikte de tasarlanabilir.

Kazıklar arasındaki mesafe; tek bir kazığın yanal yük taşıma kapasitesine, kazıkların oturma sınırına, kazıkların grup etkisine, yeraltı suyu varlığına ve zemin cinsine göre belirlenmektedir. Kazıklar arası mesafeye ve kazık dizilimine bağlı olarak sızdırmazlık perdesi olarak da görev yapabilir.

Kazıklı perde seçiminin avantajları arasında; palplanş perdelerde olduğu gibi çakma esnasında gürültünün olmaması, kazıkların istenilen alt ve üst kotta imal edilebilmesi, kaya ortamda bile karotiyer vasıtasıyla imal edilebilmesi gösterilebilir.

Dezavantajları arasındaki en önemli unsur, diğer perde elemanlarına göre rijit olduğu halde diyafram perde kadar rijit olmamasıdır.

İmalat esasları

Perdeyi oluşturacak kazıklar, kazı işlemi başlamadan önce kazı dış sınırlarında zeminin makinelerle düşey olarak delinmesi yöntemi ile veya hazır kazıkların zemine düşey olarak çakılması şeklinde imal edilebilir.

Çakma metodunda; önceden hazırlanmış betonarme kazıkların, ahşap kazıkların yada çeşitli profilde çelik kazıkların zemine çakılması yada vibrasyonla sürülmesi ile oluşturulur. Çakma esnasında kullanılan basınç, kazık malzemesinin basınç dayanımından fazla olmamasına dikkat edilmelidir.

Delgi metodunda; zemin, yüksek tork gücüne sahip makineler (Şekil 1) tarafından auger, karotiyer veya rotary yöntemleri ile düşey olarak delinir ve içi boş kuyular oluşturulur.

kazıklı perde için kazık makinesi
Şekil 1 kazık makinesi

Bu kuyuların içine statik projeye uygun olarak daha önceden hazırlanmış donatı kafesleri indirilir (Şekil 2).

kazıklı perde donatısı
Şekil 2. Önceden hazırlanmış, projesine uygun donatı kafesleri.

Donatı kafesleri, betonlama anına kadar kuyu ağzında askıda kalacak şekilde bekletilir. (Şekil 3)

kazıklı perde indirilmesi
Şekil 3 : Betonlama öncesi askıda bekletilen donatı kafesi.

Betonlama sırasında segregasyonun önlenmesi için donatı kafeslerinin orta kısmından kuyu dibine doğru tiremi boruları indirilerek betonlama yapılır (Şekil 4).

Şekil 4 : Tiremi boruları ile yapılan kazık betonlaması.
Şekil 4 : Tiremi boruları ile yapılan kazık betonlaması.

Beton, kuyu içerisinde yükselirken tiremi boruları da kademeli olarak sökülerek çıkarılır. Betonlama, kazık proje-üst-kotuna kadar yapılırken kazıkların üzerinde filiz donatıları bırakılır. Perdeyi oluşturan kazıkların imalatı bittikten sonra filiz donatılarını da içine alacak şekilde bütün kazıklar “başlık kirişi” ile birleştirilir (Şekil 5).

Şekil 5 : Kazık başlık filizi ve kazık başlık kirişi imalatı.

Fore Kazıklı Perde

Delgi esnasında; kendini tutamayan zemin, kuyu içinde göçük yapıyorsa ve bu yüzden düşeyden sapma oluyorsa, delgi işlemi kuyuya sürülen çelik muhafaza boruları ile sürdürülür. Bu çelik borular, kendini tutabilen tabakaya kadar sürülerek kuyu cidarında destek görevi görür. Ayrıca, delgi esnasında zeminde büyük boşluklar veya göçükler gözlenirse, kuyu içindeki bu zayıf seviye betonlama ile kapatılır. Daha sonra, prizini almış beton üzerinden delgiye devam edilir.

Delgi ile kazılmış kuyu içerisine donatı indirilerek ve betonlanarak oluşturulmuş, çapı 30 cm.’den büyük narin betonarme kazıklara “fore-kazık”, bu kazıklarla oluşan istinad perdesine “fore-kazıklı perde” denilmektedir (Şekil 6).

Şekil 6 : Fore-kazıklı perde.

Mini Kazıklı Perde

Çapı 30 cm.’den küçük olan kazıklara ise “mini-kazık”, bu kazıklarla oluşan istinad perdesine “mini-kazıklı perde” denilmektedir.

Kazıklı Perde İmalat Şekilleri

Kazıklar, zemin cinsine ve yeraltı suyu varlığına bağlı olarak farklı şekilde imal edilebilirler. Örneğin, killi bir zemin kendini kısmen tutabilirken, kazıklar arasındaki zemin stabil kalabilir. Fakat kumlu zeminlerde kazıklar arasındaki zemin malzemesi kazı alanına doğru akabilir. Benzer şekilde, yeraltı suyu varlığında kazıklar arasındaki mesafe, suyun kazı sahasına kontrolsüz biçimde geçmesine sebep olabilir. Bu gibi durumlarda, kazık dizilim şekline bağlı olarak çözümler üretilir. Dizilimlerine göre kazıklı perdeler; “aralıklı dizilime sahip ”, “teğet ” ve “kesişen kazıklı perde” olarak sınıflandırılır.

Aralıklı dizilimli kazıklı perde

Aralıklı dizilime sahip kazıklı perde; yeraltı suyu içermeyen ve kendini tutabilen kohezyonlu zeminlerde yapılır. Bu gibi ortamlarda, kazıklar arasında bulunan malzeme kazı esnasında stabil kalabilmekte ve kazı çukuruna akmamaktadır. Bu tip kazık konumlandırması, kaya ortamı ve kohezyonlu zeminler için uygunken yumuşak killer ve organik zeminler için uygun değildir. Kazıklar arası merkez – merkez mesafesi kazık çapının birkaç katına kadar çıkabilmektedir (Şekil 7). Kazıklar arasındaki boşluk; ahşap, püskürtme beton ve çelik plakalar ile kaplanabilir.

Şekil 7: Aralıklı Dizilime Sahip Kazık

Teğet kazıklı perde

Teğet kazıklı perde; birbirleri ile temasta yada bitişik imal edilmiş donatılı kazıklardan oluşur. Zemin cinsine bağlı olarak kazıklar arası mesafe teorik olarak 2-5 cm. arasında değişmektedir. Genellikle konsol perde olarak çalışacak kazıklar için bu tip dizilim seçilir. Kazık imalatına, birer atlamalı olarak birincil kazıkların (P) imal edilmesi ile başlanır. Daha sonra birincil kazıkların arasındaki lokasyonlara ikincil kazıklar (S) imal edilir (Şekil 8). Yeraltı suyu seviyesi kazı seviyesinin altında değil ise izolasyonu sağlamak için kazıkların arası enjeksiyon ile kapatılabilir.

Şekil 8 : Teğet kazıklı perde ve imalat sıralaması.

Kesişen kazıklı perde

Kesişen kazıklı perdeler; geçirimsizlik sağlanması için imal edilir. Genellikle, birincil kazıklar donatısız olarak imal edilir. Birkaç gün içerisinde ikincil kazıklar donatılı olarak birincil kazıkları keserek imal edilir ve geçirimsiz bir perde oluşturulur (Şekil 9). Kazıklar arasındaki iç-içe geçme miktarı kazık çapının % 10-20’si kadardır fakat en az 10 cm. olmalıdır. Yapısal olarak, birincil kazıklar dolgu elemanı görevi görürken, düşük dayanımlı beton kullanılır. İkincil kazıklar ise daha yüksek dayanıma sahip beton ile imal edilebilir.

Şekil 9 : Kesişen kazıklı perde ve imalat sıralaması.

 

Kaynak

Faruk SEFİ

YARI-TOP-DOWN İNŞAAT YÖNTEMİNİN ÇOK SIRA ANKRAJLI İKSA ÜZERİNE ETKİSİ

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir