Bazalt küptaş

Harman Tuğla Nedir? Özellikleri ve Ölçüleri

harman tuğla nedir boyutları ölçüleri

Harman tuğla; diğer bir adı takoz tuğla olan harman tuğla, ismini imal edildiği alandan almaktadır. Tuğlayı oluşturan kil, balçık, kiremit tozu, kum gibi maddelerin harman adı verilen yerlerde şekillendirilmesi, kurutulması ve  600–800 C° gibi ısıda pişirilmesi sonucu meydana gelir.

Günümüz teknolojisinde imal edilen diğer tuğla türlerine göre insan gücüyle üretildiği için daha ilkeldir ve üretimi milattan öncelere kadar dayanır. Böyle olmasına rağmen harman tuğlanın rengi, görüntüsü, kullanım yeri ve amaçları açısından günümüzde hala tercih edilmektedir ve üretimi yapılmaktadır.

Yılın yağışsız aylarında, mevsimsel olarak üretimi yapılır. Tuğlaların pişirilmesi sahra fırını adı verilen ilkel fırınlarda yapılır. Bu fırınlarda zayiat oranı oldukça fazla olmaktadır. Bu tür olumsuz yönlerinden dolayı pek çok üretici üretim yapmayı bırakmıştır.

Yine de malzemenin üretimine devam edilmektedir. Tuğlanın pişirilmesinde kömür ateşi kullanılması ve şekillendirilmesinin deniz kumu ile yapılmasından dolayı rengi doğal ve etkileyicidir. Mimaride üzerine sıva gelmesine gerek kalmadan doğal ve güzel bir görünüm elde edilebilir.

Harman Tuğlanın Kullanıldığı Yerler

Harman tuğlanın kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır.

  • Yapıların restarasyonu
  • Binaları onarımı
  • Modern mimari
  • Peyzaj
  • Dekorasyon
  • İnşaat duvarları
  • Kalorifer bacaları
  • Temel izolasyonu
  • Yeraltı kablo tesisatı
  • Şömine yapımı
  • Tünel ve lokman fırın yapımı gibi pek çok alanda kullanımı vardır.

Harman Tuğla Boyutları

Harman Tuğla Boyutları ile ilgili şu bilgilere rastlanmaktadır.

TS EN 771- 1 A1 standartına göre harman tuğla boyutları;

Uzunluk 190 mm (+6 mm ile -13 mm)
Genişlik 90 mm (+4 mm ile -5 mm)
Yükseklik 50 mm (+3 mm ile -2 mm) şeklindedir.

İlginizi Çekebilir:  Sunta Nedir? Özellikleri ve Kullanım Alanları

Fakat üretici firmaların farklı boyutlarda üretimleri mevcuttur.

Arda tuğla adlı üretici firmanın üretmiş olduğu tuğlalarda farklı ölçülerde ve ebatlarda üretilmiş harman tuğlası mevcuttur. Aşağıdaki ürün çeşitliliğine göre harman tuğla boyutları farklılık göstermektedir. Ayrıca harman tuğlasının ağırlığı, paletteki tuğla miktarı ve palet ağırlığı da mevcuttur. Harman tuğla ölçüleri ile ilgili ağırlık, paletteki miktarı ve ağırlığı ile ilgili tüm bilgileri aşağıdaki tabloda bir arada görebilirsiniz.

UzunlukGenişlikYükseklikAğırlıkPalet/TuğlaPalet Ağırlığı
AHT-1515 cm7 cm5 cm0,95 kg1000 adet980 kg
AHT-1818,5 cm8,5 cm5,5 cm1,40 kg1000 adet1430 kg
AHT-2121 cm9 cm4 cm1,30 kg750 adet975 kg
AHT-2222 cm10 cm6 cm2,15 kg750 adet1640 kg
AHT-2323 cm11 cm6 cm3,15 kg500 adet1600 kg
AHT-2525 cm12 cm6 cm3,15 kg500 adet1700 kg

Harman Tuğla Üretimi Nasıl Yapılır?

Üretim aşamaları 5 aşamada gerçekleşmektedir.

  • Tuğlayı oluşturacak hammaddelerin hazırlanması,
  • Şekillendirme işleminin yapılması,
  • Tuğlanın kurutulması,
  • Fırınlarda pişirilmesi ve
  • Son olarak paketleme işlemininin yapılmasıdır.

Tuğlayı Oluşturacak Hammaddelerin Hazırlanması

Tuğla yapımı için uygun malzemenin olduğu sahalardan iş makineleri ile çıkarılan malzeme harman bölgesinde istif edilir.

Ocaktan hammaddelerin taşınması
Ocaktan hammaddelerin taşınması
Harman alanına istiflenmiş malzeme
Harman alanına istiflenmiş malzeme

İstiflenmiş malzeme çamur çukuru adı verilen yerlere su ile birlikte doldurularak bir gün bekletilir. Harmanlarda birden fazla çamur çukuru olması işin akışı ve hızı açısından önemlidir.

çamur havuzunda çamurun hazırlanması
Çamur havuzunda çamurun hazırlanması

24 saat boyunca dinlendirilen malzeme yoğurma tanklarında yoğrulur. Yoğurma işleminde bazı üreticiler hayvan gücünden yararlansa da pek çok üretici yoğurma işlemini yapan elektrikle çalışan makinelere geçmiştir.

çamurun yoğrulması
Çamurun yoğrulması

Yoğurma işlemi çamuru iten pervaneler ve hayvan gücünden yararlanılarak yapılır. Yoğurma işlemini yapan usta 24 saat boyunca dinlendirilmiş çamur çukuruna girer ve  yoğurma tankına  kürekle malzeme atar. Yoğurma tankı içinde çamuru karıştırmaya yarayan pervaneler mevcuttur. Karışım işleminin yapılmasında hayvan gücünden faydalanılır. Tankta yoğrulan çamur malzeme alt kısımdan yoğrulmuş bir şekilde çıkar.

İlginizi Çekebilir:  Heraklit Nedir? Kullanım Alanları Nerelerdir?
Çamurun havuzdan taşınması
Çamurun havuzdan taşınması

Harman Tuğlasının Şekillendirilmesi

Geleneksel yöntemlerle yapılan tuğlanın şekillendirilmesinde çok fazla malzemeye ihtiyaç duyulmaz.

Tuğlanın şekillendirilmesinde gerekli malzemeler;

  • Çalışma tezgahı,
  • Tuğlaya şekil verecek kalıp malzeme,
  • Fazla malzemenin alınması için sıyırma aleti,
  • Kum tezgahı,
  • Su olarak sıralanabilir.
Tuğlaya şekil vermek için kalıp
Tuğlaya şekil vermek için kalıp

Ahşap malzemeler kullanılarak yapılan bu kalıpların dayanıklılığını artırmak için köşelerinde köşebent kullanılmıştır. Üretici firmanın ismi veya işareti ahşap kalıp içerisine yerleştirilmiştir.

kalıptan fazla çamurun sıyrılması
Kalıptan fazla çamurun sıyrılması
kalıpların kumlanması
Kalıpların kumlanması
kalıba çamur basılması
Kalıba çamur basılması

Tuğlaya şekil veren usta, kendisine çamur taşıyan kalasçı adı verilen yardımcıdan aldığı bir miktar çamuru kumladığı tezgah üzerinde yoğurur. Yoğurulan bu malzemeye topaç adı verilmektedir. Usta yapılan topaçları kalıplara basar ve fazla malzemeyi sıyırma aleti ile alır. Tezgahta 2 kalıpcı, 2 arkacı, 1 kalasçı ve 1 sergici olmak üzere toplam 6 kişi çalışmaktadır.

Harman Tuğla Kurutulması

Kalıpcıların işi, kalıpları su ile nemlendirdikten sonra kum tezgahına sokarak tüm yüzeyi ince bir kum tabakası ile kaplamak ve ustanın tezgahına bırakmaktır. Ustanın bir önceki kalıba bastığı çamuru kalıpcı alarak kurutma alanına götürür ve kalıbı ters çevirir. Bu şekilde tuğlaları kurutma alanında yan yana dizer.

Kurutma alanına tuğlaların dizilmesi
Kurutma alanına tuğlaların dizilmesi

5 parçaya bölünen harman sahasında sürekli bir iş akışı olur. Harmanın bir kısmında bir miktar kuruyan tuğlalar, sergici tarafından toplanarak kafes şeklinde bir alanda dizilir.

Tuğlaların kafes adı verilen yöntemle dizilmesi
Tuğlaların kafes adı verilen yöntemle dizilmesi

Tamamen kuruma işlemi kafeslerde gerçekleştikten sonra arkacı adı verilen yardımcılar malzemeyi fırın alanına doğru taşırlar.

Kurutma işlemi tamamlanmış tuğlaların taşınması
Kurutma işlemi tamamlanmış tuğlaların taşınması

Harman Tuğla Fırınlarda Pişirilmesi

sahra fırınında tuğlanın pişirilmesi
Sahra fırınında tuğlanın pişirilmesi

Pişirme işlemi sahra fırını adı verilen ilkel fırınlarda yapılır. Yağışın olmadığı iklim şartlarında açık havada kullanılabilir. Bu fırın türünde tutuşturma ve fırına hava girişini sağlamak amacıyla hava kanalları bırakılır. Pişirmede yakıt olarak kömür kullanılır.

Paketleme İşleminin Yapılması

Harman tuğlanın paketlenmesi

Sahra fırınında bir taraftan yükleme yapılırken diğer taraftan boşaltma yapılarak sürekli bir iş akışı sağlanır. Fırına konulan ilk tuğlaların pişme süresi 10-15 gün arasında değişmektedir. Pişme işleminden sonra tuğlaların boşaltılması işlemi insan gücüyle yapılır. Boşaltma yapılırken iyi pişmemiş veya fazla pişmiş bozuk tuğlalar ayrılır. Paletler üzerine dizilen malzeme amblajlanarak satışa için hazır hale getirilir.

İlginizi Çekebilir:  Kireç taşı nedir? Formülü, Özellikleri, Üretim Yeri, Kullanım Alanları

Harman Tuğlar Üretimi Video

Harman tuğla (takoz tuğla) ile ilgili edinmiş olduğunuz bilgilerden sonra tuğla nedir? çeşitleri ve gazbeton arasındaki farkları okuyabilirsiniz.

Bu Yazıyı Paylaş!

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir