Kazı

Boru Destekler – Derin Temel Kazılarda İksa Perdesinin Desteklenmesi


Boru destekler

Derin temel kazılarında iksa perdesinin, kazı sahası içinden desteklenmesi için kullanılan yatay destek elemanlarından biri “boru destekler”dir.

Boru destekler, dayandığı iksadan aldığı reaksiyon kuvvetini başka bir iksaya yada yapıya aktararak karşılar.

Boru destekler, uygun olmayan zemin koşullarında, ankraj imalatı yapılamıyor ise yatay destek elemanı olarak tercih edilirler.

Çelik borulu iksa sistemleri ankraj yapılamayan yada konsol fore kazık yapılamayan alanlarda karşılıklı iki perde arasına veya birbirine dik komşu iki cephede çapraz çelik boru destek koymak suretiyle uygulanmaktadır. Nihai kazı kotundan itibaren yapı yükseldikçe çelik borular kaldırılarak yer altındaki yapı imalatı tamamlanır.

Ayrıca kanal açılan yerlerde (battı-çıktı, metro güzergahları, su kanalları vb) iksa maliyetini azaltmak amacıyla karşılıklı iki perde arasına yaygınca uygulanmaktadır. Kanalların üstü betonarme elemanlarla kapatılırken çelik boru destekler sökülerek bir sonraki etaplarda tekrar kullanılabilmektedir.

İmalat esasları

Boru desteklerin, iksa perdesine yerleştirilmesinden önce perde üzerindeki ilgili kotta kuşak kirişi yapılır (Şekil 3.64). Boru destekler, bu kuşak kirişlere dayanarak, iksa perdesini desteklemektedir. Kuşak kiriş, çelik profillerden veya betonarme olarak imal edilebilir. Kuşak kirişi, iksa perdesine epoksili filizleri ile bağlanmalıdır.

Şekil 3.64 : Boru desteklerin dayandığı kuşak kiriş.

Betonarme kuşak kirişlerinde, boru desteklerin konumlanacağı noktalarda çelik plaklar yerleştirilir ve boru destek bu plakalara kaynatılır. Çelik plakalar ise kuşak kirişe epoksili filizler ile yerleştirilir (Şekil 3.65).

Şekil 3.65 : Boru desteklere kuşak üzerinde yüzey oluşturacak çelik plaka.

Boru desteklere önyükleme yapmak mümkündür. Elastik deformasyon sınırları içerisinde kalacak şekilde, yanal toprak basıncına tepki oluşturmak için boru üzerine basınç ile önyükleme yapılabilir. Bu şekilde, iksa perdesinin yanal deplasman hareketi de düşük seviyelerde tutulabilir (Şekil 3.66).

Ön yüklemeli boru destek düzeneği
Şekil 3.66: Ön yüklemeli boru destek düzeneği

Tasarım Esasları

Boru destekler, kendi ağırlıklarından ve konumlarından kaynaklanan eğilme momenti ve zemin yanal kuvvetlerden kaynaklanan normal kuvvet altında boyutlandırılır.

Zeminden kaynaklanan yanal yükün hesabı, ankraj hesaplarında kullanılan “Alan” ve “Mafsal” metodları ile yapılabilir.

Boru desteklerin boyutlandırılmasında kullanılan eğilme momenti ve normal kuvvete göre boru karelajı ve özellikleri belirlenir. Boruların konumu ve sıklığı belirlenirken, borular arasındaki mesafenin hafriyata müsaade edebilir olması gerekir.

 

Kaynak

Faruk SEFİ

YARI-TOP-DOWN İNŞAAT YÖNTEMİNİN ÇOK SIRA ANKRAJLI İKSA ÜZERİNE ETKİSİ

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir