kum taşı nedir
Malzeme

Kumtaşı Nedir? Nerelerde Kullanılır?


Kumtaşı

Çapı 1/16 (0,0625 mm)-2 mm arasında olan kum tanelerinin jeolojik süreçler sonucunda birleşmesi ile oluşan kayaca kumtaşı denilir. 

Fakat bu çok genel bir tanımdır ve kumtaşlarının mühendislik (fiziksel, kimyasal, mekanik, petrografik) özellikleri ile bir fikir vermez. Kumtaşının mineralojik bileşenleri ve bu bileşenlerin miktarları, dokusal özellikleri, jeolojik oluşum biçimi değişkendir.

Dolayısıyla kumtaşlarının mühendislik özellikleri ve ekonomik olarak kullanılabilirlikleri birbirlerinden farklıdır. 

Kumtaşının Renkleri

Çoğu kumtaşı, Dünya yüzeyinde hava şartlarına karşı en dayanıklı mineraller olduğu için kuvars veya feldispattan (her iki silikat) oluşur. Uygulanmamış kum gibi, kumtaşı mineraller içindeki safsızlıklar nedeniyle herhangi bir renk olabilir, ancak en yaygın renkler bronz, kahverengi, sarı, kırmızı, gri, pembe, beyaz ve siyahtır. Kumtaşı yatakları genellikle oldukça görünür uçurumlar ve diğer topografik özellikler oluşturduğundan, belirli bölgelerle belirli kumtaşı renkleri güçlü bir şekilde tanımlanmıştır.

Kumtaşı Özellikleri

  •  Sedimanter (Tortul) bir taş türüdür.
  • Çapları 0.06 – 2 mm arasındadır.
  • Kum tanelerinin doğal bir çimento (silisli, karbonatlı, demirli vs.) ile birleşmesiyle oluşur.
  • Kırıntılı tortul taş türüdür.
  • Taneleri ve çimentosunun büyük bir kısmı (>%90) silisten oluşan kumtaşlarına “Kuvarsit”, feldispatlı olanlarına “Arkoz”, mikalı olanlarına ise “Grovak” adı verilir.
  • Kumtaşlarının bazı türleri bitki ve hayvan fosilleri içermekte olup en önemli fosilli kumtaşları arasında sayılan mangan dandiritleri içeren kumtaşları özellikle dekoratif amaçlı olarak kullanılmaktadır.
  • Kumtaşlarının birçoğu sığ deniz veya kıyıya yakın yerlerde oluşur.
  • Kuvarsitler çöl, plaj, sığ deniz gibi hareketli yerlerde, arkozlar kurak iklim bölgelerinde oluşur ve fosil içerebilir. Grovaklarda fosile nadiren rastlanır renkleri koyu olup, gri, sarımsı kahverengi hatta yeşilimsidir.

 

Ülkemizdeki üretim yerleri

Ülkemizde kısıtlı olarak üretilebilen Kumtaşı ocakları, Beypazarı, Bolu, Göynük ve Kütahya’da bulunmaktadır.

Kumtaşının kullanım alanları

Kumtaşlarının doğal taş ve çeşitli endüstri kollarında (cam kumu, inşaat kumu, vb.) öğütülmüş kum olarak iki ana kullanım alanı vardır. Aynı zamanda su, petrol ve doğal gaz için hazne kayaç olabilirler. Ancak yer kabuğunun yaklaşık %10-15’ini kapsamalarına rağmen, bütün kumtaşları kullanım alanı bulamaz veya su, petrol ve doğal gaz için hazne kayaç değildirler. Gerçekte kumtaşlarının istenilen alanda kullanılabilmesi için bazen çok kesin olan sınırlamalar ve şartlar vardır. Bunun için herhangi bir kumtaşının mühendislik özellikleri belirlendikten sonra ekonomik değeri hakkında fikir verilebilir. Gelişmiş ülkeler, kayaçların mühendislik özelliklerinin belirlenmesine büyük önem vermektedir. Böylece malzeme seçiminde daha sağlıklı kararların alınması sağlanmış dolayısıyla; para, zaman ve emek kaybı asgari düzeye, emniyet ise azami düzeye çıkmıştır.

Özellikle ince taneli ve gri renkli olan ve silisçe zengin tabakalı kumtaşları parke taşı olarak tercih edilmektedir

kumtaşı nedir kullanım alanları
kumtaşı nedir kullanım alanları

Parke taşı kullanımı dışında, yol ve kaldırım döşemelerinde kullanılır. Kaplama taşı olarak kullanılan plakaların standart kalınlıkları 2-3 cm, uygulama ebatları 30 x 30 cm, 40x 40 cm, 60 x 60 cm 30 x 60 cm olup gri, bej ve kırmızı renkleri mevcuttur. Yüzey özellikleri olarak cilalı, mucartalı ve kumlanmış olarak kullanılabilmektedir. Üretimi kısıtlıdır.

Granit taşı ve andezit taşı hakkında bilgi almak için linklere tıklayabilirsiniz.

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir