Kayrak Taşı ( Arduvaz – Sleyt ) Nedir? Özellikleri, Kullanım Alanları

Kayrak taşı nedir, özellikleri nelerdir? Bu özel taşın kullanım alanları nerelerdir ve nasıl döşenir? Kayrak taşı üzerine tüm bilmeniz gerekenleri yazımızda bulabilirsiniz.

Dış mekan süslemelerinde dekoratif özellikleri ile dikkat çeken kayrak taşı, birçok alanda özellikle duvar süslemelerinde tercih edilmektedir. Genellikle dış alanlarda tercih edilen taş, özellikle işyeri gibi alanlarda ise iç mekanlarda da tasarımsal özellikleri nedeniyle tercih kullanılır.

Kayrak Taşı Nedir?

Damlataşı cinsinde doğal, ince yapraklar şeklinde kolay ayrılabilir ve kullanabilir özelliklere sahip, yüzeyi doğal oluşuma göre pürüzlenmiş olan iç ve dış mekân süslemelerinde dekorasyon amacıyla kullanılan bir doğal taştır.

İnce yapısı nedeniyle uygulama aşamasında kolaylıklar sağlayan kayrak taşı, genellikle açık kahve ve gri renklere sahiptir. Bunların dışında bu renklerin tonlarını da görebileceğiniz doğal taş, doğru bir uygulama sonucunda muhteşem bir dekoratif görüntünün oluşmasını sağlar.

Kayrak Taşı Kimyasal ve Fiziksel Özellikleri

  • Kayrak taşı Sedimanter (Tortul) bir taş türüdür.
  • İnce taneli olan killi çamurtaşının, çok düşük dereceli (düşük basınç – düşük sıcaklık) başkalaşım geçirmesi ile oluşur.
  • Taşın içerdiği küçük mika mineralleri (biyotit – muskovit) pulcukları iyi gelişmiş şiztozite (yapraklanma) düzlemlerinde yeralır.
  • Siyah arduvaz -sleyt organik malzeme içerir.
  • Kırmızı arduvaz – sleyt rengini, içerdiği demir oksitten alır.
  • Yeşil arduvaz – sleyt ise klorit minerali içerir.
  • Tabakalar halinde çıkarılan kayrak taşları düzgün ya da pürüzlü yüzeylere sahiptir.
  • Düzgün yüzeyli kayrak taşları kaygandır.
  • Çıkarıldıkları yöreye göre renkleri; gri, siyah, bej, kırmızımtrak veya kahverengi olabilir.
  • Aşınmaya dayanıklıdır.
  • Kaymama özelliği ile ıslak zeminler için ideal bir malzemedir.
  • Isı farklılıklarından, mevsim değişikliklerinden (don olayları vb.) etkilenmez.
  • Özellikle yazın serin, kışın sıcak tutar.
  • Dış cephelerde kullanılması ısı izolasyonu sağlar.
  • Maliyeti düşüktür.
  • Özelliğini yıllarca korur
  • Özel bakım gerektirmez ve rengini kaybetmez.

Ülkemizdeki üretim yerleri

Hava koşullarına ve aşınmaya dayanıklı bu taş genellikle Bodrum, Muğla olmak üzere yurdun çeşitli yörelerindeki ocaklardan da çıkarılmaktadır. Genellikle 1-3 cm ve 3-5 cm kalınlığında çıkarılan taşların bazılarında fosiller de bulunmaktadır. Türkiye’de Kayrak taşı ocaklarının artması ve ocakların verimli kullanılması sonucu sanıldığı kadar pahalı bir malzeme değildir. Metre kare fiyatı hemen hemen Fayans fiyatlarıyla aynıdır.

Kayrak Taşı Kullanım Alanları

Oldukça yaygın bir kullanım alanına sahip olup, başta iç ve dış mekan duvar süslemeleri olmak üzere zeminlerde de kullanım için en uygun doğal taşlardan biridir.

Fırın, bacak, barbekü, şömine, duvar yüzeyleri, yaya yolları, park ve bahçeler gibi alanlarda çok rahatlıkla kullanılabilir bir taştır. Kaymaz ve suya dayanıklı yapısı sebebiyle, ıslak bölgelerde de çok rahat bir şekilde kullanılabilmektedir.

Rustik kayrak taşı

Rustik kayrak duvar kaplama örneği (Chelsea, 2007)

1-3 cm kalınlıktaki doğal kayraktaşı; duvar kaplaması, barbekü, şömine gibi dekoratif amaçlarla kullanılmaktadır. 1 tonu ile 15-18 m² yüzey kaplanabilmektedir.

4-6 cm kalınlıktaki doğal kayraktaşı yaya yolları, binek araç yolları, rustik duvar yapımı, park ve bahçe düzenlemeleri, havuz kenarları, bina su basmanları gibi yerlerde kullanılmaktadır. 1 tonu ile 9-12 m² yüzey kaplanabilmektedir.

6-10 cm kalınlıktaki doğal kayrak taşı; çim arası harçsız olarak veya park ve bahçe düzenlemelerinde atlama taşı şeklinde, beton derzli olarak araç yollarında, merdiven basamağı yapımında olmak üzere değişik amaçlarla kullanılmaktadır. 1 tonu ile 5-6 m2 yüzey kaplanabilmektedir.

kayrak taşı peyzaj
Kayrak taşının peyzaj uygulamalarında kullanım örneği.

Kayrak taşı döşemesinde özellikle ağır yaya trafiğinin beklendiği yerlerde çok yaygın bir şekilde sert sistem sözkonusu olur. Sert sistem ile kayrak taşı döşemede 9 m’den fazla olmayan aralık mesafeler ile genleşme derzleri bırakılmalı ya da yapılmalıdır.

Kayrak Taşı Nasıl Döşenir?

Kayrak taşının döşeneceği alan yüzeyinin kir ve yüksek pürüzlerden arındırılması gerekir. Yüzey iyi bir şekilde düzleştirildikten sonra, temizliği de gerekli şekilde yapılmalıdır.

Temizlenen yüzeye özel yapıştırıcı sürüldükten sonra, taşlar birbirine uyumlu şekilde şekillendirilerek yapıştırılır. Boyut ve şekil olarak görünüm vermek kolay olduğu için, uygulayıcının isteğine göre farklı şekillerde döşenebilmektedir.

Mümkün olduğunca aralarında boşluk olmadan döşenen taşların uygulaması bittikten sonra, araya dez yapılır ve son aşamada ise dez boyanarak işlem tamamlanır.

Diğer Doğal Taş Türleri, Özellikleri ve Kullanıldığı Yerler:

Mermer Taşı Nedir? Özellikleri, Üretim Yeri, Kullanım Alanları

Kireç Taşı Nedir?

Küfeki Taşı Özellikleri, Kullanıldığı Yerler

Kandıra Taşı Uygulama Alanları

Traverten Taşı

Kumtaşı

Andezit Taşı

Granit Nedir? Renk ve Çeşitleri

Paylaşmak Güzeldir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir