Betonarme Yapı Sistemleri
Beton

Betonarme Yapı Sistemleri – Perde duvarlı ve çerçeveli betonarme sistemleri


Betonarme yapı sistemleri ve çeşitleri ile ilgili bu makalemizde bilgi vereceğiz.

Betonarme Yapı Sistemleri

Betonarme olarak inşaatı yapılmış pek çok sayıda binaya rastlamak mümkündür. Taşıyıcı sistemi betonarme olan binalar, köprüler, istinat duvarları, tüneller, sıvı hazneleri bunlardan en çok karşılaştıklarımızdır.

Betonarmenin davranışı bilinmeden amaca uygun taşıyıcı sistem geliştirmek ve kesit etkilerinin bulunması için buna bir model karşılık bulmak mümkün değildir. Betonarme taşıyıcı sistemler genellikle üç boyutlu ve çok yüksek mertebeden statikçe belirsizliğe sahiptir. Aşağıda çeşitli betonarme yapı sistemleri belirtilmiştir.

Çerçeveli betonarme yapı sistemleri

Çerçeveler kolon ve kirişlerden oluşan düzlemsel taşıyıcılardır. Eğer bina içinde çerçeveler rijitleyici yapı elemanı olarak ele alınacak olursa kiriş boyutları çoğu kez sorun yaratır. Genellikle bu tip çerçeveleri duvarlar boyunca teşkil etmek mümkün olabilir. Yüksek düzeyde plastik enerji tüketme kapasitesine sahip olabilmeleri için, bu tip betonarme yapı sistemlerinin donatı yerleşimlerine ve boyut ayrıntılarına hem tasarımda hem de yapım sırasında büyük önem vermek gerekmektedir. Bu tür yapıları deprem tehlikesinin az olduğu bölgelerde yapmak daha uygun olmaktadır.

betonarme yapı sistemleri çerçeve
Sekil 2.5: Çerçeve sistemi ve davranısı.

Perde duvarlı betonarme yapı sistemleri

Bu tür sistemlerde, yatay yükler etkisinde bileşke momentin büyük ölçüde perdenin başlarındaki normal kuvvetler tarafından karşılanmaktadır. Çerçeveli yapılara göre süneklikleri daha azdır. Hafif ve orta şiddetteki depremlerde yatay yer değiştirmeleri çok sınırlıdır (Aka ve Altan, 1992).

Sekil 2.6: Perdeli bir betonarme yapı sistemi.

Perde duvarlı ve çerçeveli bet. yapı sistemleri

Hem perde hem de çerçevenin olduğu betonarme yapı sistemlerdir. Çerçeve ve perdelerin birlikte kullanılması yatay yüklerin taşınması için en uygun formdur. Perde-çerçeveli yapılarda perde duvarların yatay yük taşımadaki etkinliği temellerin ankastrelik durumuna bağlıdır. Temellerde ankastrelik özelliği yeterince sağlanamamış ise perdelerin depremden aldığı yük daha da azalmaktadır. Aynı şekilde perdeyi çerçeveye bağlayan “ bağ kirişleri” de ne kadar rijitse perde duvarın yatay yüklerden alacağı pay da o kadar artmaktadır. Bu tür yapılarda perde, yatay yük olan depreme karşı birinci dereceden savunma çizgisidir.

Binalarda merdiven evlerinin, büyük teknik donanım bacaları ve asansör boşluklarının etrafı duvarlarla kaplı oluğu için bu duvarlar betonarme perde olarak teşkil edilirse diğer yatay yük taşıyan elemanlarla birlikte yatay yüklerin taşınmasında yardımcı olurlar. Yüksek yapıda bodrumların hem yan duvarları hem de tavan döşemesi rijit teşkil edilmişse perdeler bodruma rijit veya elastik olarak bağlanırlar. Aksi halde perdeler yüklerini doğrudan doğruya zemine aktarırlar. Bacalar ve merdiven kovalarında düzenlenen perdeler bir tüp (çekirdek olarak isimlendirilir) teşkil ederler (Aka ve Altan, 1992).

Perde duvarlı çerçeveli yapılar, ekonomik yapılardır. Salt çerçeveli yapılarda gereken süneklik koşullarını sağlamak kolon kiriş gibi elemanlarda donatı yerleştirme problemi ortaya çıkarmakta, ekonomik ve estetik olmayan kesitler yapılması gerekmektedir. Az miktarda da olsa perde duvarı olan çerçeveli yapılarda ise perdeler hem duvarlarda gizlenebilmekte hem de kolon kiriş boyutlar küçülmekte ve eleman donatıları da sıkışıklığa yol açmayacak miktarda konulmaktadır (Bayülke, 2001).

Sekil 2.7: Tüp sistemlere örnekler.

 

Kaynak

İnşaat Müh. Gözde SÜMER

BETONARME ELEMANLARDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir