Banket Nedir? Banket Genişliğinin Belirlenmesi

Banket Nedir? Banket Genişliğinin Belirlenmesi

Nisan 30, 2021 0 Yazar: Gürsoy Yurtalan

Banket; yaya yolu ayrılmamış karayollarında yolların en sağ kısmında bulunan, yayaların ve hayvanların kullanabileceği, zorunlu durumlarda ise araçların duraklama, parketme ve tehlikeli bir durumda kaçış yapması amacı ile yapılmış alana denilir. Banket kısmı yol kaplamasının en sağ şerit çizgisi ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında bulunur ve kaplamaya bitişik olarak yapılmıştır.  Banket genişliği standartlara göre belirlenmektedir.

Yol güvenliği, drenaj, yapım, bakım ve ekonomik kriterlere bağlı olarak kaplamalı veya kaplamasız yapılabilmekte ve çoğunlukla yol platformu ile aynı eğimde olacak şekilde yapılmaktadır.

Niçin Yapılır? Kullanım Amaçları Nelerdir?

Banket nedir niçin yapılır

Banket nedir? Niçin yapılır?

Kullanım amaçları ve yapılma nedenleri aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır.

  • Duran veya arıza yapmış olan araçların acil park şeridi olarak kullanımını sağlar.
  • Araçların dingil yükleri altında temel, alt temel ve kaplamaya vereceği zararın önüne geçmesi için yolu yandan destekler.
  • Trafik işaretleri ve otokorkuluk için yanal açıklık sağlar.
  • Kar kürüme ve biriken karın depolanması gibi bakım işlerinin yapılabilmesi için alan oluşturur.
  • Yarma kesitlerin olduğu yol bölümlerinde görüş mesafesini artırarak güvenliği sağlar.
  • Otobüsler için durak, yaya ve bisikletliler için de kullanım alanı sağlar.

Banket Yapılmasında Nelere Dikkat Edilir?

Karayollarında alt temel, temel ve kaplamaya verdiği destekten ötürü ve araçların zorunlu durumlarda kullandığı bir alan olduğu için yapımında ilgili şartname ve yapım kurallarına riayet edilmelidir. Araçların acil durumlarda kullanacağı bir alan olduğu için trafik yükünü taşıyabilecek şekilde sağlam malzeme ile yapılmalı ve iyi bir şekilde yolun sıkıştırılması yapılmalıdır. Trafik yükünü taşıyamayacak kadar zayıf yapılmış banketlere acil durumda girecek olan ağır tonajlı vasıtalar kazalara yol açabilir. Ayrıca ilgili şartname ve kurallara uygun yapılmadığı takdirde alt temel, temel ve kaplama kısmına vereceği destek  yeterli olamayacaktır. Yeterli miktarda sıkıştırılmamış gevşek malzeme dolgu kesitinde şev kaymasına yol açacak ve yolun oturmasına neden olacaktır.

Yaya yolu veya kaldırım yapılmayan yerlerde insan ve hayvanların mecbur kalmadıkça kullanmaması gerekir. Aksi halde can ve mal kaybı oluşabilir. Genellikle yol kaplaması ile aynı seviyede yapılabildiği bazı durumlarda kaplama kotundan daha düşük yapılabilir.

Banket Genişliğinin Belirlenmesi

Sathi Kaplamalı Tek Şeritli Yolların Banket Genişlikleri;

Platform genişliği 12 metre 1A Tipi yollarda  : 2.50 m,
Platform genişliği 10 metre 2A Tipi yollarda : 1.50 m,
Platform genişliği 8 metre 3A Tipi yollarda   : 0.50 m olarak yapılmaktadır.

İki Şeritli Yolların Banket Genişlikleri;

Genişlikleri yolun sınıfına, şerit sayısına, tasarım hızına, şeritlerin genişliğine ve arazi yapısının düz, dalgalı veya dağlık olmasına göre değişiklik göstermektedir. Aşağıda tablo halinde olması gerekli genişlikler verilmiştir. Tablonun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Yol Sınıfı

1. Sınıf

Topografik Yapısı Düz Dalgalı Dağlık
Tasarım Hızı 100 80 80 70 70 60
Şerit Genişliği 3.5 3.5 3.5 3.5 3.5 3.5
Banket Genişliği 2.5 2.5 2.0 2.0 2.0 2.0

Yol Sınıfı

2. Sınıf

Topografik Yapısı Düz Dalgalı Dağlık
Tasarım Hızı 80 70 70 60 60 40
Şerit Genişliği 3.5 3.5 3.25 3.25 3.25 3.25
Bank. Genişliği 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5

Yol Sınıfı

3. Sınıf

Topografik Yapısı Düz Dalgalı Dağlık
Tasarım Hızı 70 60 60 50 50 30
Şerit Genişliği 3.0 3.0 3.0 3.0 3.0 3.0
Bank. Genişliği 1.0 1.0 1.0 1.0 1.0 1.0