Malzeme

Metal Çatı Örtü Malzemeleri ve Özellikleri


Metal Çatı Örtü Malzemeleri

Alüminyum Metal Çatı Örtü

Parlak metal olan alüminyum, hafif metallerin en değerlisidir. Özgül ağırlığı 2,7 gr/cm3 olup, kolayca levha durumuna getirilebilmekte, ince tel halinde çekilebilmektedir .

Atmosfer koşullarında levha yüzeyinde çok ince bir oksit tabakası oluşur. Bu tabaka paslanmayı, yüzeyin toz tutmasını önler ve korozyona karşı direnç kazandırır.

0,70 mm kalınlığındaki bir levhanın ağırlığı 2,56 kg/m2’ dir. Bu nedenle levhanın taşınması, istiflenmesi, çatıya çıkarılması ve montajı kolaydır. Hafifliği, taşıyıcı sisteme gelen birim yükü azaltır ve inşaat maliyetini düşürür. (Tablo 1).

Alüminyum hafif olmasına karşın, normal inşaat çeliğine yakın mekanik mukavemet gösterir.

Tablo 1 Alüminyum ve çeliğin mukavemet değerleri karşılaştırması

Kopma gerilmesi Kopma uzaması
Alüminyum 10-200 N/mm2 0,03-0,15
Çelik 400-480 N/mm2 0,25-0,28

Alüminyum yüzeyi mat halde güneş ışınlarının % 80’ ini, parlak halde ise %95’ ini yansıtma kabiliyetine sahiptir. Isı iletkenliği yüksektir. Metaller arasında yalnızca bakır, gümüş ve altının ısı iletkenlikleri alüminyumdan fazladır (Tablo 2).

Tablo 2 Alüminyumun bazı metaller ile ısı iletkenlik değerlerinin karşılaştırılması

Alüminyum Altın Bakır Gümüş
Isı iletkenlik değerleri (kcal/mh° C) 175 266 330 360

Ayrıca alüminyum tutuşmayan madde olmasına karşın diğer metallere kıyasla düşük bir erime sıcaklığına sahiptir.

Çelik (Sac) Metal Örtü

Alüminyuma göre daha ucuz ve daha mukavemetli olması nedeniyle çelik tercih edilebilir. Ancak çeliğin korozyona uğraması sakıncası vardır. Bu nedenle çeliğin, korozyona uğramayan bir başka metal ile kaplanması gerekmektedir.

Çelik elemanlar birbirine kaynakla bağlandığı durumda, kaynak noktalarında galvaniz veya örtücü boyalar bozulur. Kaynaklama işleminden sonra bu noktalar ihmal edilmemeli ve üzeri antipas boya ile örtülmelidir. Örtü elemanı olarak çeliğin kullanılması düşünülürken bilinmesi gereken performans değerleri Tablo 3’ de verilmiştir.

Alüminyum ve çelik çatı örtüsü olarak oluklu, trapez ve sandviç panel gibi değişik formlar kullanılır.

Tablo 3 Çeliğin performans değerleri
Birim ağırlığı 7,85 gr/cm3
Erime sıcaklığı 1400 °C
Isı iletkenliği 35 kcal/mh 0 C
Isı genleşme katsayısı 12×10* cm/cm” C
Kopma gerilmesi 400-480 N/mm2

Oluklu levhaların ortalama levha kalınlığı min. 0,30 mm, max. 1,25 mm; levha uzunluğu min. 1000 mm, max. 9500 mm; levha faydalı alan genişliği 815 mm gibidir (Şekil 1).

metal çatı örtü galvaniz oluklu levha
Şekil 1: Galvaniz oluklu levha

Trapez levhalarda alüminyum ve çelik levhalara boyuna trapezoidal kanal formu verilmekle levhaya yük taşıma ve açıklık geçme yeteneği kazandırılmakta, böylece alt kaplamaya gerek olmadan, hafif bir taşıyıcı aşık veya ızgaraya monte edilen kaplama sistemi oluşturulmaktadır.

Ortalama levha kalınlığı min. 0,30 mm, max. 1,25 mm; levha uzunluğu min. 1000 mm, max. 1200 mm; levha faydalı alan genişliği 795 mm gibidir (Şekil 2).

galvaniz trapez levha
Şekil 2: Galvaniz trapez levha

Sandviç paneller iki kat metal (alüminyum, boyalı galvanizli sac veya % 55 alüminyum-çinko kaplamalı sac) arasına enjekte edilmiş poliüretan dolgulu kompozit çatı örtüleri metal satıhların trapezlendirilmesi ile muhtemel yüzeysel burulmalara mukavim panellerdir (Şekil 3).

metal çatı örtü Sandviç Panel
Şekil 3: Sandviç Panel

Çinko

Çinko levhaların kalınlıkları 0,5 ile 0,95 mm arasında değişmektedir. Çatı kaplamalarında en çok 0,66 mm ve 0,82 mm kalınlıktaki çinkolar kullanılır. Çinkolar piyasada 0,8 x 2,0 m veya 1,0 x 2,0 m boyutunda tabakalar halinde satılır.

Sıcak sudan, ıslak buhardan, S02 ihtiva eden endüstri havasından, tuz eriğiklerinden, bazlardan, asitlerden hasara uğrar.

Kurşun

Mavimsi gri renkte, 11,3 gr/cm3 yoğunluğunda, yumuşakça ve bükülgen, 327,3 °C’ de eriyen bir maddedir.

Kurşunun atmosfer etkilerinden dolayı okside olması, yüzeyinde aşınmalara neden olur. Kolay şekil verilebildiğinden değişik formdaki çatıları örtmekte kullanılabilir.

Bakır

Yüzdürme metodu ile zenginleştirilen cevher, fırınlarda kavrularak demir sülfür ile birlikte eritilmekte, elde edilen kükürt ve oksidin karşılıklı etkileri sonucu bakır redüksiyona uğratılarak ham bakır elde edilmektedir.

Bakır levhalar estetik ve dayanıklıdır. Kalınlığı 0,5 ile 1,3 mm, ağırlığı 5 ile 13 kg arasında değişmektedir. Genel olarak piyasada 1,0 x 2,0 m boyutlu levhalar halinde satılırlar. Bakırın kırmızı rengi kısa zamanda paslanarak yeşile döner ve güzel bir renk alır.

 

Kaynak:
Mimar Yeşim Gülsün
http://hdl.handle.net/11527/11527

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir