Kireç taşı nedir? Özellikleri, Üretim Yeri, Kullanım Alanları

Kireç taşı genellikle mercan, foraminifera ve yumuşakçalar gibi deniz canlılarının iskelet parçalarından oluşan bir karbonat tortul kayaçtır.


Kireç Taşı Kimyasal ve Fiziksel Özellikleri

  • Kökeni organik olan sedimanter kayaçlar arasında yer alan kireç taşlarında içerik %90’dan fazla CaCO3 tır.
  • Az miktarda MgCO3 bulunur.
  • Kuvars, feldspat, kil ve organik maddeler ise, mermer içinde safsızlıkları oluştururlar.
  • Bileşiminde yer alan MgCO3 miktarı artarsa, artışa bağlı olarak sıra ile dolomitik kireçtaşı ve dolomit adını alır.
  • Ufak ve sık dokulu kalsit kristallerinden oluşan yoğun kristal taşlarına kristalli kireç taşı denir.
  • Bu tip mermerlerin basınç direnci 2000 kg/ cm2 olabilir.
  • Kristalize kireçtaşları iyi parlatılabilen taşlardır.
  • Böyle kayaçlar mermer sanayisinde kesme zorlukları nedeniyle tercih edilmezler .
  • Kireçtaşı mermerlerin yapıtaşıdır.
  • Kireçtaşlarının metamorfizma geçirmesi sonucu mermerler oluşur.
  • Ülkemizde farklı jeolojik yaşlarda ve yaygın olarak bulunan kireç taşlarının birçoğu mermer olarak işletilebilir özelliktedir. Bilecik Bej, Burdur Bej, Ege Kahve, İzmir Fume bu gruba örnek verilebilir.
  • Kireç taşları çoğu kez fosil içerirler.
  • Kayaca görünüm olarak albeni kazandıran fosillerin karbonatlaşarak oluşturduğu taneler, karbonat çamurlarından daha iri olduğu için kayacın dayanımsızlığına neden olur.

Ülkemizdeki üretim yerleri

İstanbul (Cebeciköy), Adapazarı, Bursa ve Kayseri kayseri çevresinde önemli kireçtaşı yatakları bulunmaktadır. Mikro ve makro fosil içerikli, açık gri, pembe, bej renkli kireçtaşlan ise; Bursa, Bilecik, Balıkesir, Eskişehir, Ankara, Konya, İzmir, Manisa, Adana, Elazığ ve Diyarbakır çevresinde işletilmektedir.

Kullanım alanları

  • Dünya genelinde %40-70 oranında inşaat ve yapı sektöründe,
  • Beton harcında ve yol yapımında agrega- dolgu malzemesi olarak,
  • Portland çimentosu üretiminde,
  • Sönmemiş kireç üretiminde,
  • Metalürji alanında yüksek fırınlarda demir rafinasyonu için cüruflaştırıcı olarak ,
  • Tarımda asidik toprakların ph değerini yükseltmekte,
  • Kömür kullanan termik santrallerde baca gazı arıtımında,
  • Camsanayi, soda sanayi, şeker sanayi, kağıt sanayi, lastik – plastik – kauçuk sanayi; boya imalatı gibi sektörlerde de kireç taşı kullanılır.

Peyzaj uygulamalarında kireç taşı kullanım şekilleri

Bol damarlı, kılcal çatlaklı ve koyu renkli kireçtaşları dış mekanlarda kullanılmamalıdır. Bu çatlaklar su emilimini arttırdığı gibi, kirli havadaki bulunan kimyasal maddeler de taşın bünyesine işleyerek tahribata yol açabilir. Siyah-kahverengi-kırmızımsı renkli taşlar, dış mekanda ve özellikle güneye bakan bölümlerde kullanılmamalıdır. Kullanılması durumunda zamanla renkleri solar, daha doğru bir tanımlama ile taş doğadaki rengine döner. Kireçtaşları, mermerler gibi karbonat kökenli oldukları için çözünme ve asitlere karşı duyarlıdırlar. Krem veya beyaza yakın renklerdeki kireçtaşlarından hem doğal parke taşı hemde diğer amaçlı yapı taşları üretilmektedir.



kireç taşı peyzaj

Kireç taşının peyzaj uygulamalarında kullanım örneği

Paylaşmak Güzeldir

Leave a Reply