ISI YALITIMI VE TASARRUF

Dünyadaki enerji kaynakları hızla tükenmektedir. 1973 petrol krizinden sonra enerji fiyatlarının artmasıyla ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu konuları daha da önem kazanmıştır Türkiye’de harcanan enerjinin %40’ı konutlarda tüketilmektedir. Konutlarda tüketilen enerjinin %80’i de ısınma amaçlıdır. Isı kayıplarının engellenmesi ile enerji ve yakıt tasarrufu sağlanır. Bu hem aile hem ülke bütçesi için kazanç demektir. DİE verilerine göre Türkiye’de tüketilen enerjinin %65’ ine yakını ithal edilmektedir. Isınmada kullanılan yakıtlar yılda 15 milyon ton petrole eşdeğerdir. Bunun parasal karşılığı yaklaşık 5 Milyar $’dır. Türkiye’de gerçekleşecek bir ısı yalıtımı seferberliği ile %50 enerji tasarrufu sağlanabilir. Bu da ülke bütçesi için ortalama 2-2,5 Milyar $ kazanç demektir.

ISI YALITIMI İLE KAZANAN ÜLKELER

ALMANYA

Almanya’ da ısı yalıtımı üzerine çıkan yasalar ile enerji tasarrufu konusunda izlenen gelişim, günümüzde herhangi bir yakıt tüketimi olmadan ısınabilmenin yolunu açmaktadır. Isı yalıtımı ile bir yılda m²’de sadece 3 litre fuel oil tüketilen süper enerji verimli konutlar bulunmaktadır.

FRANSA

– 1973 yılına kadar Fransa enerjisinin 2/3’ü petrol kaynaklıydı ve bunun da %75’i ithal ediliyordu. 1973 yılında 129 Milyon ton petrol ithal edildi.

– 1974 yılında yeni yapılacak binalar için yalıtım yasaları getirildi.

– 1976 yılında sanayi ve tarım sektörü için enerji tasarrufu yasaları çıkarıldı.

– 1979 yılında ikinci petrol şoku yaşandı.

– 1980 yılından itibaren yoğun bir enerji tasarrufu ve yalıtım seferberliği başlatıldı.

– 1984 yılında petrol ithalatı 80 milyon tona geriledi.

– 1985 yılında enerji tasarrufu çalışmalarının üçüncü adımına başlandı ve tüm yapılarda en az %25 tasarruf şart koşuldu. %35-45 oranında enerji tasarrufu sağlama yönünde yapılacak yatırımlar için sübvansiyon öngörüldü. Ev başına 28.000 Frank yardım yapıldı.

TÜRKİYE

Yalıtımsız binalarda m² başına yıllık ısınma harcaması Almanya’ ya kıyasla 3 kat daha fazladır. Daha sert bir iklime sahip olan Almanya’da m² başına yıllık 5-7 lt olan fuel oil harcaması Türkiye’de 13-18 lt mertebesindedir.

NEDEN DIŞ CEPHEDEN ISI YALITIMI

– Dış cephede yer alan duvar, kolon, kiriş ve perde duvar yüzeylerinin tamamı yalıtılmış olur. Isı köprüleri büyük oranda ortadan kalkacağından ısı kayıpları da minimuma iner.

– Yapıların dış kabuğu, olumsuz atmosferik koşullara karşı korunmuş olur. Aşırı ısınma ve soğumaya, şiddetli yağış ya da dona maruz kalmaz. Yapı elemanları ani ısı değişikliklerinde etkilenmeyeceğinden, genleşme ya da büzülmeye dayalı çatlama ve kabarmalar oluşmaz. Onarım masrafları en aza iner. Binaların ömrü uzar.

– Yapı kabuğunu oluşturan duvar ve taşıyıcı sistemler üzerinde ısı enerjisi muhafaza edileceğinden, ısıtma sistemleri kapandığında bile iç ortam sıcaklığı da uzun süre korunur. Binaların içinde uzun süreli ısı konforu sağlanmış olur.

– İçerden yalıtım uygulamalarında özellikle döşeme ve ara duvarların dış cephede kalan kesitleri üzerinden ısı transferleri devam edecektir. Bu da yalıtımdan istenen yüksek performans ve tasarrufu engellemektedir.

– İç cephede yapılan ısı yalıtımlarında, yalıtım levhası ile duvar kesitleri arasında yoğuşma gerçekleşme ihtimali yüksektir. Çünkü duvar ve betonarme yapı elemanları yalıtımın arkasında ve soğuk olan tarafta kalmış olacaktır. Özellikle tavanların dış cephe ile kesiştiği noktalarda rutubet ve küf oluşumları tam olarak ortadan kalkmaz.

– İç cephe uygulamaları, kullanılan yalıtım levhası kalınlığına da bağlı olarak kullanım alanını daraltır. Ayrıca yaşama alanlarına bakan yüzeyde yer alacağı için konut içindeki hareketlilikten kaynaklanan mekanik darbelere de daha çok maruz kalır. Sık sık tamir ve tadilat gerektiren durumlarla karşılaşmak söz konusu olacaktır.

DIŞ CEPHE ISI YALITIMI SİSTEMİNİN FAYDALARI

– Binadan dışarıya ısı kaybını azaltır, enerji tasarrufu sağlar.

– Sadece kış aylarında yakıt giderlerini değil, yazın da binaların güneş altında fazla ısınmasını engelleyerek soğutma giderlerini azaltır.

– Ortalama %50 yakıt tasarrufu sağlar ve kendini 2-5 yılda amorti eder.

– Yeni inşa edilen yapıların yalıtılması durumunda ısıtma ve soğutma tesisatları daha ufak seçilebileceği için ilk yatırım ve işletme maliyetleri de düşer.

– Mekanlarda ısının dengeli dağılımını sağlar. Konut içindeki dengeli ısı dağılımı sayesinde, yaşanan mekanlarda rutubetsiz, sağlıklı ve konforlu yaşam ortamı oluşmasını sağlar.

– İç yüzeylerde terleme sonucu küflenme, siyah leke oluşmasına bağlı sıva ya da boyaların kabarmasını engeller.

– Taşıyıcı kolon, kiriş ve perde duvarların içindeki demir donatılarda rutubete bağlı korozyonun önüne geçer ve yapının dayanıklılığını sağlayarak ömrünü uzatır.

– Binanın onarım masraflarını azaltır, dış cephesini güzelleştirir.

– Atmosfere giden zehirli gaz ve atık miktarını azaltarak, hava kirliliğinin azalmasına ve çevrenin korunmasına katkıda bulunur.

TS 825 NE DİYOR ?

– TS 825, binalarda ısıtma enerjisi ihtiyaçlarını hesaplama kurallarını ve izin verilebilir en yüksek ısıtma enerjisi değerlerini belirler.

– 29 Nisan 1998 tarihinde kabul edilmiş ve 14 Haziran 1999 tarihinde yürürlülüğe girmiştir. TS 825’i esas alarak hazırlanan ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından 8 Mayıs 2000 tarihinde yayınlanan Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği de Haziran 2000’den itibaren yapılan tüm yeni binaları kapsamakta ve yalıtım ile enerji tasarrufunu zorunlu kılmaktadır.

– TS 825’in esas ve yeter şartı, bir yapıda bir yıl içinde harcanan ısıtma enerjisinin (Qyıl)standardın sınırladığı değerleri aşmamasıdır. Qyıl<Q’ – TS 825’de yıllık ısıtma enerjisi miktarı, yapının ısı kaybeden alanları toplamı (Atop), ısıtılan brüt hacim (Vbrüt) ve bulunduğu derece-gün bölgesine göre hesaplanır.

Qyıl = ΣQay

Qay = [H (Ti,ay – Td,ay) – ηay (φi,ay +φg,ay)] . t

Qyıl : Yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı (Joule)

Qay : Aylık ısıtma enerjisi ihtiyacı (Joule)

H : Binanın özgül ısı kaybı (W/K)

Ti,ay : Aylık ortalama iç sıcaklık (°C)

Td,ay : Aylık ortalama dış sıcaklık (°C)

ηay : Kazançlar için aylık ortalama kullanım faktörü (Birimsiz)

φi,ay : Aylık ortalama iç kazançlar (sabit alınabilir) (W)

φg,ay : Aylık ortalama güneş enerjisi kazancı (W)

t : Zaman, (saniye olarak bir ay=86400×30) (s)

ISI GEÇİRGENLİK KATSAYISI U (W/M²K)

Farklı malzemelerin arka arkaya dizilmesi ile oluşan bir yapı elemanının ısı geçişine göstermiş olduğu dirençtir. U ne kadar küçük olursa, ısı kaybı da o kadar az olur.

q=U (Ti – Td)

q : Isı akış yoğunluğu (W/m²)

Ti : İç ortam sıcaklığı (K)

Td : Dış ortam sıcaklığı (K)

U : Toplam ısı geçiş katsayısı (W/m²K)

1/U = 1/αİ + 1/Λ + 1/αd

α : Isı taşınım katsayısı (W/m²K)

1/α : Isı taşınım direnci (m²K/W)

ISI İLETKENLİK KATSAYISI λ (W/MK )

Bir malzemenin fiziksel ve kimyasal yapısına bağlı olarak o malzemenin ısıyı ne kadar ilettiğinin ifadesidir. λ ne kadar küçük ise o malzeme ısıyı o kadar az iletir.

1/Λ = d/λ

1/ Λ : İletimle toplam ısı ısı geçiş direnci (m²K/W)

d : Isı geçiş yönündeki malzeme kalınlığı (m)

λ : Isı iletim katsayısı hesap değeri (W/mK)

 

Kaynak
Engin TANRIVERDİ
TMH – TÜRKİYE MÜHENDİSLİK HABERLERİ SAYI

Paylaşmak Güzeldir:


Cevap Bırakın