Osha İş Güvenliği Sistemi Yönetim ve Organizasyonu


Osha İş Güvenliği Sistemi – İş Sağlığı ve Güvenliği Planı

OSHA İş Güvenliği Yönetim Sistemi ve Organizasyonuna (OSHA: ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi) göre, her firmanın kendine özgü bir yönetim politikası ve organizasyon şekli vardır. Bu doğrultuda, yapılan işin zamanında bitmesi, istenilen maliyette olması ve istenilen sürede tamamlanması için belirli bir plan ve program dahilinde çalışmalarını sürdürürler. İş güvenliği uygulamaları da bir plan ve program dahilinde yürütülmelidir. Öncelikle uygulanacak iş güvenliği planı, yazılı olarak hazırlanmalı ve bu yöndeki hedefler belirtilmelidir. Yapılan işin kapsamına uygun olarak tüm prosedürler net olarak anlaşılmalıdır. Ayrıca firma yönetimi, yapılan bu uygulamalara katılım sağlamalı, konuya ilgisiz kalmamalıdır. Uygulamadaki eksikliklerin giderilmesi ve programın geliştirilmesi için gerekli maddi harcamaları da bu doğrultuda yapmalıdır. 

Uygulama prosedürlerini içeren bu yazılı belge, çalışanlara dağıtılmalı ve bu konuda bilgi sahibi olmaları sağlanmalıdır. Bu belge, çalışanlara kişisel koruyucu elemanlar ve kullanım şekli, araç ve gereçlerin kullanım şekli, güvenli çalışma şekli ve uyulması zorunlu kurallar hakkında bilgi vermelidir. Bu belge çalışanların şahsi güvenliklerini sağlamak için uymaları gereken kuralları içermelidir. Bunun yanında şantiye sahasında ve o şantiyeye özgü güvenlik prosedürlerini,tehlikeli durumları, acil durum planlarını ve bu durumlarda yapılması gerekenleri içeren belgenin bulundurulması gerekir.

Osha İş Güvenliği Sistemi – İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu

Organizasyon dahilinde uygulanan iş güvenliği programında yönetim kademesinden düz işçilere kadar herkesin sorumluluğu olmalıdır. Emir konuta zincirinde herkes üzerine düşen görevi yerine getirmelidir. Sorumluluk sadece yönetim ve teknik personel üzerinde değil, çalışanlar üzerinde de olmalıdır. Her çalışan kendi güvenliği için uyması gereken kurallara uymakla sorumlu olmalıdır. Gerekirse, bu bir zorunluluk haline de getirilebilir. Çalışan ile imzalanan iş anlaşmasında, iş güvenliği kurallarına uymamasından dolayı kendi başına gelebilecek durumlardan kendisi sorumlu olabilir. 



İş güvenliği uygulamalarının eksik olmasından dolayı meydana gelecek yaralanma ve hasarlardan yönetim sorumludur. Eksiklik olmamasına rağmen, programın eksik veya yanlış uygulatılmasından dolayı da konunun uzmanı ve bu konuda görevli teknik eleman sorumludur. Bu doğrultuda, şantiyede mutlak bir disiplin anlayışı hakim olmalıdır. Hiyerarşiye dayalı olan bu sistemde herkes kendi altında olanların görevlerini yerine getirip getirmediğini denetlemelidir. Kurallara uymayan ve gerekli özeni göstermeyen kişiler uyarılmalı, gerektiğinde cezalandırılmalıdır.

Osha İş Güvenliği Sistemi – Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Programına İlgisi ve Katılımı

Saha içindeki çalışma ortamında, mevcut tehlikelerden en çok etkilenen işçilerdir. Çalışma koşullarının ağırlığı ve alınan riskin fazla olması nedeni ile iş güvenliği programına doğrudan katılımları sağlanmalıdır. Çalışma ortamını daha güvenli hale getirmek için işçilerin de fikirleri alınmalı, bu doğrultuda belirlenen güvensiz durumlar ortadan kaldırılmalıdır. Çalışanlar programın gelişmesine sürekli olarak katkıda bulunmalıdır ve bu yönde teşvik edilmelidirler. Eksiklikleri ve sonradan ortaya çıkan program harici tehlikeleri bildirmelidirler. Bu sayede kendilerine daha güvenli çalışma ortamı içinde gören çalışanların performansları da artmış olacaktır.

Ülkemizde bu uygulamanın yapılabilmesi için öncelikle yöneticinin bilinçlenmesi gerekir. Hiçbir maliyeti olmayan, sadece çaba ve özen gerektiren bu uygulama, hiç şüphesiz ki oldukça iyi sonuçlar verecektir. Çalışanlar da bu yönde bilinçlenmeli ve kendi güvenliklerinin ne kadar önemli bir konu olduğu kendilerine hatırlatılmalıdır.

Osha İş Güvenliği Sistemi – Çalışanın, İşe Uygunluğunun Belirlenmesi

İnşaat sektöründeki çalışma ortamlarında, pek çok tehlikeli ve riskli durum, ağır çalışma koşullar mevcuttur. Fiziksel güç, İş becerisi, dikkat ve konsantrasyon ve yetkinlik gerektiren işler vardır. Öncelikle işe alınan kişilerin fiziksel özelliklerinin uygun olması, sağlık sorunlarının olmaması ve psikolojilerinin yerinde olmasına dikkat edilmelidir. Ustalık isteyen işlerde de ( kalıp, demir montajı vb. ) çalışanın yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Ağır iş makinelerini ( kamyon, kepçe, kule vinç ) kullanacak kişilerin de, bu araçları kullanma belgeleri olmalı, bu yönde bir eğitimden geçirilmiş olmalıdırlar.

Çalışanların işe uygun olmayışı, fiziksel ve psikolojik sağlıklarının yerinde olmaması, kendi güvenliklerinin tehdit ettiği gibi, diğer çalışanları da güvensiz bir duruma sokmaktadır. İş makinesi ve ekipmanlarını da deneyimsiz kişilerin kullanması ciddi bir tehlike boyutudur. Ayrıca çalışma sırasında, alkol ve benzeri maddelerin kullanılmamasına da dikkat edilmelidir.

Tehlike Analizi Yapılması ve Riskli Durumların Belirlenmesi

Her aktivitenin kendine özgü tehlikeli yanları vardır. Benzer tehlike durumları farklı aktivitelerde de karşımıza çıkabilir. Çalışma ortamını daha güvenli hale getirmek için bu tehlikelerin ne olduğunu ve boyutlarını belirlemek gerekir. Şantiyede yapılacak olan incelemelerle birlikte çalışma ortamı ve bu ortamdaki tehlikeler daha açık olarak görülür. Daha önce olmuş olan kazalar da göz önünde bulundurularak bir iyileştirme çalışması yapılmalıdır. Çalışanların yaptıkları işler de göz önünde bulundurulmalıdır.

Buna göre her çalışanın ne gibi tehlikeli durumlara maruz kaldığı belirlenmelidir.Bu çalışma kapsamında;



  • Farklı Meslek gruplarını tehdit eden, farklı iş aktivitelerinde ortaya çıkan ve projenin farklı aşamalarındaki tehlikelerin tespit edilmesi,
  • Çalışanları bu tehlikeli durumlardan korumak için güvenlik prosedürlerinin belirlenmesi,
  • Daha çok tehlike durumu içeren aktivite ve proje aşamaların belirlenmesi ve bunların üzerinde daha yoğun bir çalışma yapılması,
  • Bu çalışmaları yönetecek, istenilen uzmanlığa ve tecrübeye sahip teknik elemanın görevlendirilmesi, yapılması gereken çalışmalardır.
  • Tehlikeli ve Güvensiz Durumların Önüne Geçilmesi

Saha içinde yapılan tehlike analizi ile birlikte, güvensiz durumlar belirlenmiş olur. Bu çalışma ile birlikte ortaya çıkan güvensiz durumlar kontrol altına alınmalıdır. Bu çalışma belirli bir plan dahilinde yürütülmelidir.Öncelikle bu durumların önüne geçilebilmesi için, ne gibi güvenlik önlemleri alınması araştırılmalıdır ve güvensiz durumların bir an önce önüne geçilmelidir .Gerekli güvenlik ekipmanları ve kişisel koruyucular tedarik edilmelidir. Projenin her ana aşamasında uygulama yöntemleri tespit edilmelidir. Çalışanları bu tehlikeli durumlardan haberdar etmek ve kendilerini nasıl korumaları gerektiğini anlatmak gerekir. Bu uygulamalar her çalışan için zorunlu hale getirilmeli ve bunun için bir kontrol sistemi de olmalıdır. İşin akışına göre yapılan bazı çalışmalarda güvensiz ve tehlikeli durumlar tamamen ortadan kaldırılamaz. Bu durumda kaza riskini en aza indirmek için çalışanlara, gereken koruyucular, uyarı tabelaları ve tehlikeli durumları bildiren işaretler sağlanmalıdır.

Osha İş Güvenliği Sistemi – Saha Denetimleri

Şantiyedeki iş güvenliği uygulamaları sonucu oluşturulan güvenli çalışma koşulları, düzenli olarak denetimden geçmelidir. Bu denetimler yetkili ve konu uzmanı kişiler tarafından yapılmalıdır. Tehlike yaratabilecek her türlü durumun yeniden ortaya çıkmaması için gerekli gözlem yapılmalıdır. Alınan güvenlik önlemlerinin uygulanıp uygulanmadığı, özellikle çalışanların kurallara gerekli özeni gösterip göstermediği tespit edilmelidir ve gerekli uyarı ve düzenlemeler yapılmalıdır. Aynca çalışanlar da gördükleri güvensiz durumları ve tehlikeli çalışma koşullarını üslerine bildirmelidir.

Osha İş Güvenliği Sistemi – Acil Durum Planları

İnşaat sektöründe, çalışma koşullarının riskli olması ve kaza olma ihtimalinin yüksek olması nedeni ile acil durum önlemlerini önceden planlamak gereklidir. Ciddi bir kaza sonucu birden fazla çalışanın da zarar görebileceği göz önünde bulundurulursa, konunun önemli bir boyut kazanacağı görülür.

Saha içindeki acil durumlara her zaman hazırlıklı olunmalıdır. Özellikle çalışanlar da bu konudaki prosedürlerden haberdar edilmelidir. Gerekiyorsa şantiyede, acil durumlarda ne şekilde davranılması gerektiği konusunda eğitim çalışmaları yapılabilir. Acil durumlarda haberleşme önemi açısından şantiyede yeterli haberleşme tesisatının kurulmuş olması ve ambulans, itfaiye gibi yerel acil durum numaralarının da bulunması gereklidir. Ayrıca, acil durumlarda yapılması gerekenleri gösteren afişler de hazırlanabilir.

İlk yardım ve Tıbbi Gereksinimler

Her şantiyede gerekli ilk yardım donanımları eksiksiz olarak bulundurulmalıdır. Herhangi bir kaza anında, zarar gören kişiye derhal müdahale edilmelidir. Şantiyede ilk yardım prosedürleri ve uygulanması üzerine eğitimler de verilebilir. Çok büyük kapasiteli veya yerleşim yerinden uzak alanlara kurulmuş şantiyelerde mutlaka tıbbi personel bulundurulmalıdır.

Kaza Analizi ve Raporlama

Kaza sonrası analiz ve raporlama, iş güvenliği yönetim sisteminin en önemli parçalarından biridir. Raporlama sistemi, tüm organizasyon sisteminin işleyiş şeklinin de bir göstergesi olacaktır. Kaza sonrası, hiç vakit kaybedilmeden bilimsel bir analiz yapılmalı ve bir rapor halinde yetkili şahıs ve organlara sunulmalıdır. Kazaların temel nedenlerinin anlaşılması ve gelecekte bu tür olaylara geçit verilmemesi için, bu çalışmanın uzman kişiler tarafından özenle yapılması gereklidir.

Kaza sonrası, çalışanlar da kazayı amirlerine derhal bildirmeli ve o anda bir kaza tutanağı hazırlanmalıdır. Kaza incelemesi yapılmadan, kazaya neden olan deliller de olay yerinde bekletilmelidir. Analiz sonucu hazırlanan detaylı rapor tüm kaza verilerini ve neden faktörlerini yansıtmalıdır. Bir diğer önemli husus da yüklenici ve alt yüklenicilerin kaza kayıtlarının belirlenmesidir. Böylece firmaların iş güvenliği performansları hakkında fikir sahibi olunabilir. Ayrıca ana yüklenici alt yüklenicileri ile bu konuda bir uyum içinde olmalıdır. 

Eğitim ve Güvenlik Toplantıları

İş güvenliği programlan, belirli bir eğitim aşamasını da kapsamalıdır. Öncelikle konu sorumlusu olan kişiler, mevcut tehlikeler, önlemler ve güvenlik prosedürleri ve uygulamalar hakkında bilgilendirilmelidir. Çalışanlar da, tehlikeli durumlar ve kendilerinin ve diğer çalışanların güvenliğini nasıl korumaları gerektiği konusunda belirli bir eğitimden geçirilmelidirler. Bu eğitim toplantıları periyodik olarak tekrarlanmalı, uygulamalardaki güncellemeler çalışanlara aktarılmalıdır. 

Çalışanların eğitim sonucu bilinçlenmesi ile çalışma ortamı kuşkusuz daha güvenli hale gelecektir. Ayrıca proje aşamalarına veya işin kademesine göre de ayrıca güvenlik toplantıları yapılabilir ve çalışanların bilgi sahibi olması sağlanabilir.

Ortak İş Güvenliği Kurulları

Bu kurullar, iş kazalarını araştırmak, kazaların önüne geçme çalışmaları yapmak, iş güvenliği aktivitelerini araştırmak ve planlamak, daha güvenli çalışma koşulları oluşturmak amacı ile teşekkül edilir ve uzman ve işyerindeki diğer yetkili kişilerden oluşur. Çalışanların iş güvenliği programına katılımını sağlar. Çalışanları n fikirlerini sunmaya teşvik eder ve onlara yol gösterir. Güvenlik ve korunma konusunda eğitimler verir. Yönetime mevcut sorunları aktarır ve çözüm önerileri sunar.



İş güvenliği kurulları düzenli bir çalışma sonucunda başarılı olabilirler. Kurul yetkilileri incelemelerini saha içinde düzenli olarak sürdürmeli, mevcut güvensiz durumlara karşı öneriler getirmelidirler. Yönetim ile çalışanlar arasında bağlantı sağlamalı, çalışanların da katıldığı tartışma ortamı yaratmalı, gerektiğinde çözüm önerileri sunan çalışanlara ödüllendirme sistemi uygulamalıdır. Aynca bu kurullar çalışmalarını, ne şekilde ve ne zaman yapılacağını önceden belirledikleri, gerekli uygulamaları, yönetim ve çalışanlarla yapılacak iş güvenliği toplantılarını, eğitim seminerlerini içeren bir plan ve program dahilinde yürütmelidirler.

Ana ve Alt Yüklenicilerin İş Güvenliği Uygulamalarındaki İlişkisi ve Uyumu

İnşaat sektöründeki saha organizasyonu, oldukça kompleks ve detaylı bir çalışmadır. Özellikle büyük çaptaki işlerde, alt yüklenicilerin olması, işlerin farklı kısımlar halinde yürütülmesi, pek çok çalışanın olması, bu çalışmayı daha kapsamlı bir hale getirmektedir. Ana yüklenici ve alt yükleniciler arası uyum ve koordinasyon çok önemlidir. İş güvenliği uygulamaları da bir koordinasyon çerçevesinde yürütülmelidir.

Ana yüklenici tarafından belirlenecek iş güvenliği politikası ve prosedürleri, tüm çalışanlara yönelik olmalıdır ve farklılık göstermemelidir. Hazırlanan iş güvenliği planı tüm alt yükleniciler tarafından uygulanmalıdır. Ana yüklenici, alt yüklenicilerin uygulamalarını denetlemeli, çalışanlarıyla bu konuda görüşmeler yapmalı, eksik ve yetersiz uygulamalar ve kurallara uymama gibi durumlarda, çeşitli yaptırımlar uygulamalıdır. Bu hususlar yapılan sözleşmelerde de belirtilmelidir. Ana yüklenici, alt yüklenicileri seçerken, bu firmaların kaza kayıtlarını da incelemeli ve seçimini yaparken bu hususa da dikkat etmelidir.Ayrıca iş süresince kaza yapmayan alt yükleniciye de kardan belirli bir prim verilmesi gibi teşvik edici politikalar da uygulanabilir.

 

iş güvenliği kategorisi

 

Kaynak: İnş. Müh. Onur YETKİN – ŞANTİYELERİN İŞ GÜVENLİĞİ PERFORMANS ANALİZİ

Cevap Bırakın