cam çatı türleri
Malzeme

Cam Çatı Örtüleri – Temperlenmiş Emniyet Camları


Cam çatı örtüleri olarak düz cam, temperli, kısmi temperlenmiş ve lamine camlar hakkında bilgi vereceğiz.

Cam Çatı Örtüleri

Camlar yüksek sıcaklıkta da yüksek bir ağdalıkda (viskozite) sıvılar olup, normal sıcaklıkta kristalleşmeden katılaşan, katı cisimlerin mekanik özellikleri yanında sıvı cisimlerin özelliklerini de gösteren inorganik esaslı bir silikat sistemidir. Camın ana maddesi saydamlık özelliği sağlayan, amorf bünye içinde erimiş ve dağılmış durumda bulunan Sİ02 (Silisyumdioksit) ‘ tir.

Cam amorf iç yapılı, özellikle mekanik, kimyasal, atmosfer etkilerine ve ısı değişkenliklerine yüksek dayanımlı, ışığı düzgün kırma özelliğine sahip, güneş radyasyonuna geçirimli saydam yapı malzemesidir.

Saydamlık, geçen ışığın gelen ışığa oranı olup camlarda K=% 80-98’ dir. Bu nedenle cam henüz en saydam plastiklerden daha yüksek bir saydamlığa sahiptir.

Cam örtülerin mekanı iyi aydınlatması gibi büyük bir yararı olması yanında, çabuk kırılması, ısıyı iyi koruyamaması ve temizliğinin güç olması gibi bazı sakıncaları vardır.

Cam çok eski tarihlerden beri bilinmesine rağmen, büyük boyutta plaka üretiminin güç olması nedeni ile ancak 20. yy’ dan itibaren yapıda bugünkü anlamıyla kullanılmaya başlamıştır.

Çatı örtü malzemesi olarak kullanılan cam yapı malzemeleri düz camlar ve emniyet camlarıdır.

Düz Camlar

Düşey ve yatay çekme ve yüzdürme tekniği ile elde edilen ve yüzeyine hiçbir mekanik işlem uygulanmayan cam türüdür.  Adi cam olarak bilinen bu camlara ait performans değerleri Tablo 1’ de belirtilmiştir.

Tablo 1 Düz camlara ait performans değerleri
Cam kalınlığı (mm) 2 4 5 6
Isı geçirgenliği (kcal/m2h° C) 4,5 4,5 4,5 4,5
Işık geçirgenliği(%) 84 83 82 81
Birim ağırlık (kg/m2) 7,50 9,54 12,03 14,53

Emniyet Camları ile Cam Çatı Örtüleri

Temperli camlar;

Emniyet camları genel anlamda basınç, darbe ve ısıl kırılma risklerine karşı ısıl işlemli camlardır. Emniyet camlarının kırılmanın en az düzeyde olması ya da kırılma sonucu parçalanıp dökülmemesi ile camın kırılması halinde insana zarar vermesini önlemesi cam çatı örtüleri sisteminde öncelikle düşünülmesi gereken noktalarıdır. Emniyet camlarının temperli camlar, kısmi temperlenmiş camlar, lamine camlar ve telli camlar olmak üzere çeşitli türleri vardır.

Özel ışıl sistemler darbe, basınç ve ısıl gerilimlere karşı direnci arttırılmış camlardır. Kırılma halinde küçük ve yuvarlak parçalara ayrılarak yaralanmaların önlenmesinde etkili olan bir üründür. Temperleme işlemi camın diğer özelliklerini değiştirmeksizin darbe ve basınca karşı cam direncini yaklaşık 4-5 kat arttırır. Kullanım gereksinimlerine göre renkli, renksiz, yansıtıcı, desenli, buzlu, sable ve emaye baskılı camlar olabilir.

Temperleme işleminden sonra camların üzerinde herhangi bir kesim, kenar ve yüzey işlemi yapılmaz. Bu nedenle kesim ölçüleri temperleme işleminden önce belirlenmelidir.

Üretim sürecinde camların bünyesine yerleşebilen mikroskobik partiküller, tam temperlenmiş camların yüzeyi ile cam kalınlığı ortası arasındaki gerilme farklılığının dengesini bozarak, camlarda spontan kırılmalara yol açabilmektedir. Bu olasılığa karşı camların tamamı veya temsili bir bölümü ısı banyosu (heat soaking) testinden geçirilerek bir ön elemeye tabi tutulabilir.

Noktasal darbelere karşı çok hassas olan temperli cam, kırıldığı zaman zar büyüklüğünde yuvarlak parçalara bölündüğünden yaralanmalara sebep olmamakta, bu nedenle de günümüz cam çatı örtüleri sistemlerinde çoğunlukla kullanılan bir cam tipi olma özelliğini korumaktadır (Tablo 2).

Kalınlık

(mm)

Ağırlık

(kg/m2)

Temperlenebîlir max.ebat (mm) Temperlenebilir min.ebat (mm)
3 7,2 1000×2000 350×100
4 9,6 2140×3300 350×100
5 12,1 2140×3300 350×100
6 14,7 2140×3300 350×100
8 19,7 2140×3300 350×100
10 24,6 2140×3300 350×100
12 29,0 2140×3300 350×100
19 45,0 2140×3300 350×100

Kısmi temperlenmiş camlar;

Camın darbe, basınç ve ısıl kırılma risklerine karşı korunması için yapılan bir diğer ısıl işlemli camlardır. Kırıldığı zaman büyük parçalara ayrıldığı için emniyet camı olarak değerlendirilmemekle birlikte, cam direncini iki kat arttırır. Kısmi temperlenmiş camlarda da sonradan kesme, delme ve kenar işleme yapılmaz. Kısmi temperlenmiş camların standart olarak kalınlıkları 3-4- 5-6 mm’ dir.

Lamine cam;

Özel şeffaf bağlayıcı tabakalar yardımıyla iki veya daha fazla cam plakanın ısı ve basınç altında kaynaştırılması ile üretilmektedir. Kırılma sonrasında cam saçılmaları ve cisimlerin geçişine karşı direnci nedeniyle gerek insan sağlığı, gerekse hırsızlık ve saldırı benzeri güvenlik sorunlarının beklendiği yerlerde yaygın bir kullanım potansiyeline sahiptir.

Lamine, normal camlardaki şeffaflık ve geçirgenlik özelliklerini büyük ölçüde değiştirmez, çünkü kullanılan ara tabakalar ile camın optik özellikleri birbirine yakındır. Lamine cam aynı zamanda gürültü yalıtımına katkısı ve düşük utraviyole geçirgenliği ile yararlı bir üründür. Lamine renkli, renksiz ve yansıtıcı cam kombinasyonları ile üretilebilmektedir (Tablo 3).

Tablo 3 Lamine camın teknik özellikleri
Kalınlık (mm) Bağlayıcı madde Max.ebat (mm) Min.ebat (mm)
6-34 PVB 1500×2000 200×300
3+3,4+4,5+5 PVB 3210×2250 150×150

Telli camlar;

Camın hem kırılmaya karşı direncini arttırmak, hem de kırıldığında dağılmasını engellemek için, yapımı sırasında hazırlanan metal ağın bünyesi içine yerleştirilmesi ile elde edilen camlara da telli camlar adı verilmektedir. Bu tür camlarda güvenlik, camın kırılmazlığından çok metal ağın sıklığına bağlıdır. Krom ve nikel ile alaşım yapılmış tellerden oluşan bu ağ sayesinde cam mekanik darbelere dayanabildiği gibi, ısıl şoklar karşısında da özelliğini yitirmemektedir.

 

Kaynak:
Mimar Yeşim Gülsün
http://hdl.handle.net/11527/11527

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir