beton hakkında bilgiler
Beton

Beton Hakkında – Betonun Tarihçesi – Kalitesi – Beton ve Donatı


Bu yazımızda beton hakkında bilgiler vereceğiz. Betonun tarihçesi, kalitesini etkileyen faktörler, beton ve donatı konu başlıkları olacaktır.

Betonun Tarihçesi

Beton çimento, su ve agreganın karışımından oluşan ve inşaat sanayisinde en sık kullanılan kompozit bir yapı malzemesidir. Günümüzde inşaat yapılarının birçoğu betonarme olarak inşaa edilmektedir. İnsanoğlu eski çağlardan bu yana medeniyetlerin gelişmesi ve ilerlemesiyle betonun içeriğinin değiştirmiştir. Buda farklı türlerde beton tiplerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Betonun ilk kullanım zamanına bakıldığında M.Ö 6500 yıllarına gitmek gerekir. Ürdün ve Suriye bölgesindeki zeminler, konut yapıları ve sarnıçların inşaasında betona rastlanmıştır. Yine M.Ö 3000 yılında Mısırlılar piramitlerin yapımında  alçı harcı ve kireç kullanmışlardır. Ayrıca aynı dönemde Çin seddini inşaa etmek için pirinç harcı denilen bir tür çimento kullanılmıştır. Tüm bunlar bir yana, M.Ö 600 yılları civarında Romalılar aslında ilk defa beton denilebilecek ilk yapı malzemelerini üretmişler ve inşaatlarında kullanmışlardır. Günümüzde hala Roma yapılarının dimdik ayakta durmalarının sebebi kullandıkları beton karışımının özellikleridir. Bu karışımda volkanik tüf, kireç taşı ve deniz suyu kullanmışlardır. 2000 yıldan uzun süredir hala ayakta kalan bu yapıların en büyük sırrı Romalıların icat ettiği beton karışımıdır. 1824 yılında Joseph Aspdin kireç taşı ve kili kullanarak portland çimentosunu icat etti. Bu yıllarda beton genellikle sanayi yapılarında kullanılmıştır ancak daha sonra betonun ev inşaatında kullanımı başlamıştır. Günümüzde beton A dan Z ye her türlü yapıda karşımıza çıkmaktadır

Beton Kalitesini Etkileyen Faktörler Hakkında Çeşitli Bilgiler

İçeriği itibarı ile betonun kalitesi kullanılan katkı maddesine bileşim elemanlarının oranına, miktarına, çeşidine ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişebilmektedir.

Beton kulanım amacı itibarı ile bir yapıda basınca çalışan elemanlardır. Bir yapının dayanıklılığının ve dayanımının istenilen seviyede olması için kullanılan betonun basınç dayanımı çok önemlidir. Basınç dayanımını etkileyen çeşitli faktörler mevcuttur.

Betonda kullanılan çimentonun miktarı ve kalitesi, su çimento oranı, kullanılan agreganın geometrisi, maksimum tanecik boyutu ve tanecik dağılımı, betona farklı özellikler kazandırmak için eklenen katkı maddelerinin çeşidi ve miktarı ve çevresel koşullar betonun basınç dayanımını yani kalitesini etkileyen en önemli faktörlerdir.

Beton ve Donatı Hakkında Bilgiler

İnşaat yapılarında beton asla tek başına yapı malzemesi olarak kullanılmaz. Betonun basınç kuvvetlerine çalıştığı gibi çelik donatı da çekme kuvvetlerine çalışır. Bu sayede yapıya gelen yükler hem beton hem donatılar tarafından karşılanmış olur. Betonun gevrekliğinin yerine yapıya süneklik kazandıracak çelik donatılar kullanılması yapının mukavemeti ve gücü açısından çok önemlidir. Bu sayede donatılar, yapı göçmeden önce betondaki çatlakların gözlemlenebilmesini sağlar. Yani aslında yapı ani bir göçme yapmak yerine kulllanılan çelik donatılar sayesinde göçmeden önce uyarı verir. Yapı daha sünek bir davranış sergileyerek çeşitli yüklemeler altında uzun yıllar boyu ayakta kalabilme potansiyeline sahip olur.

Yukarıda anlatılanlardan hareketle donatı ile beton arasında çok çok önemli bir ilişki vardır. Kullanılan donatının ve betonun özellikleri ve miktarı yapının ayakta kalıp kalmayacağı ile ilgilidir.

Donatı kullanımının önemli olduğundan bahsetmiştik. Peki ya donatı gereğinden fazla kullanılırsa? İşte böyle bir durumda ortaya gevşek bir yapı ortaya çıkar. Diğer bir durum ise; eğer beton oranı kullanılan donatıya göre çok fazla ise yapı gevrek bir hal alacaktır ve buda iyi sonuçlar doğurmayacaktır. Bu yüzden kullanılması gereken beton ve donatı oranlarını belirleyen bazı teknik şartnameler ortaya konulmuştur.

Çelik donatıların dış ortamla temasında çevresel faktörler vasıtası ile (sıcaklık, nem, CO2, O2  vb.) korozyon kaçınılmazdır. Kullanılan donatıda korozyon olması yapının mukavemetini bir hayli düşürecektir ve zaman içinde yapının göçmesine sebebiyet verecektir. Bu yüzden donatılar yerleştirilmeden önce paslanmamış olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca beton, donatıların dış ortamla temasını kesecek şekilde dökülmelidir.  Yani beton donatıyı sararak paslanmaya karşı bir görev görmelidir.

Paylaşmak Güzeldir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir